30 dni to niedługo, a właśnie tyle czasu ma zwykle nowy mieszkaniec Polski, zanim odłożone na potem sprawy zaczną się piętrzyć. Zameldowanie, numer identyfikacyjny, konto w banku, telefon, a do tego formalności związane z pobytem i ubezpieczeniem, każda z innym urzędem i innym kompletem papierów.
Ten poradnik układa formalności po przyjeździe do Polski w praktycznej kolejności: od spraw, które trzeba załatwić w pierwszych dniach, po te, na które jest nieco więcej czasu. Przyda się zarówno nowemu mieszkańcowi, jak i pracodawcy, który go zatrudnia, oraz szkole językowej, w której zapisze się na kurs.
Pierwszy tydzień: zameldowanie i numer PESEL
Zaraz po znalezieniu adresu nowy mieszkaniec zgłasza się do urzędu gminy właściwego dla miejsca zamieszkania, żeby się zameldować. To właśnie przy tej wizycie urząd nadaje PESEL dla cudzoziemca, numer, który potem pojawi się niemal w każdej kolejnej sprawie, od umowy o pracę po umowę najmu mieszkania.
Zameldowanie zgłasza się zwykle najszybciej, jak to możliwe po przyjeździe, a formularz i wykaz załączników są dostępne na stronie urzędu gminy. Bez tego kroku trudno o kolejne sprawy, bo numer identyfikacyjny bywa warunkiem założenia konta czy podpisania umowy o internet. W części urzędów można wcześniej umówić termin przez internet, co skraca czas oczekiwania na miejscu.
Ubezpieczenie zdrowotne: formalność łatwa do przeoczenia
Osoby przyjeżdżające na podstawie wizy albo w pierwszych miesiącach pobytu często nie mają jeszcze dostępu do polskiego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, a mimo to potrzebują ochrony na wypadek nagłego zdarzenia. Właśnie dlatego ubezpieczenie dla obcokrajowców w Polsce bywa jednym z pierwszych tematów, o które pyta dział kadr albo opiekun grupy w szkole językowej.
Polisa kosztów leczenia cudzoziemca obejmuje najczęściej nagłe zachorowanie, skutki nieszczęśliwego wypadku, pobyt w placówce medycznej oraz transport, w tym powrót do kraju pochodzenia. Dokument potwierdzający jej zawarcie da się kupić przez internet i dołączyć od razu do wniosku, bez wizyty w oddziale. Polskojęzyczny przewodnik po zasadach takiego ubezpieczenia, razem z odpowiedziami na częste pytania i wskazówką, ile ma trwać polisa do karty pobytu, publikuje serwis insurancepoland.pl.
Konto bankowe, telefon i mieszkanie
Z numerem PESEL i paszportem w ręku łatwiej o kolejny krok, czyli konto bankowe. Banki zwykle proszą też o dokument potwierdzający tytuł pobytu, więc dobrze mieć przy sobie zarówno kartę pobytu, jak i potwierdzenie zameldowania, na wypadek gdyby placówka poprosiła o oba dokumenty naraz.
Umowa na telefon i internet, a także najem mieszkania, zwykle również wymagają numeru PESEL albo innego numeru identyfikacyjnego, jeśli PESEL jeszcze nie został nadany. Operatorzy i wynajmujący różnie podchodzą do dokumentów obcokrajowców, dlatego pytanie o wymagania z wyprzedzeniem oszczędza niejedną zbędną wizytę w placówce. Zdarza się też, że wynajmujący prosi o kaucję jeszcze przed podpisaniem umowy, więc dobrze mieć wtedy pod ręką potwierdzenie źródła dochodu.
Legalizacja pobytu i pracy: terminy do zaznaczenia w kalendarzu
Wiza krajowa, oznaczana literą D, dotyczy dłuższych pobytów, a wiza Schengen, typu C, krótkich wyjazdów po całej strefie. W obu przypadkach konsulat, który wydaje wizę, sprawdza polisę pokrywającą planowany okres pobytu, a jej suma nie może być niższa niż 30 000 EUR.
Kto zostaje w Polsce dłużej niż pozwala wiza, musi jeszcze przed jej upływem złożyć wniosek o kartę pobytu czasowego razem z dokumentem podróży, zdjęciami, potwierdzeniem celu pobytu i dowodem posiadania środków na utrzymanie. Osoby zatrudnione spoza Unii Europejskiej dodatkowo potrzebują zezwolenia na pracę albo oświadczenia o powierzeniu jej wykonywania, o które zwykle występuje pracodawca. Termin złożenia wniosku warto wyznaczyć z zapasem, bo kolejki w niektórych urzędach wojewódzkich wydłużają czas oczekiwania na spotkanie.
Checklista pierwszych 30 dni
Poniższa checklista zbiera najważniejsze sprawy pierwszego miesiąca w jednym miejscu, żeby żadna z nich nie umknęła w natłoku przeprowadzki.
-
zameldowanie w urzędzie gminy i odbiór numeru PESEL
-
polisa ubezpieczeniowa dopasowana do rodzaju wizy lub karty pobytu
-
konto bankowe otwarte na podstawie paszportu i dokumentu pobytowego
-
umowa na telefon i internet oraz najem mieszkania
-
wniosek o kartę pobytu czasowego złożony przed upływem wizy
-
zezwolenie na pracę albo oświadczenie o powierzeniu jej wykonywania, jeśli dotyczy
-
umówiony wcześniej termin wizyty w urzędzie wojewódzkim, jeśli lokalny system tego wymaga
Artykuł sponsorowany
