Czytelnia / Tłumaczenie literackie

Wracając do The Dictionary, krytycy Samuela Johnsona stwierdzili, że podając definicje słów jak „sieć": „urządzenia siatkowe lub krzyżowe połączone w równej odległości od siebie, z odstępami pomiędzy punktami połączeń", autor złamał „złotą zasadę" leksykografa: układając definicję słowa, żadne słowo w niej zawarte nie może być bardziej skomplikowane lub niejasne od słowa definiowanego.

W DRAE03 łamie się tę przewodnią zasadę nawet po upływie dwustu pięćdziesięciu lat.

Dla przykładu, słynny wpis cudownie brzmiącego terminu feminela, zdefiniowanego jako „1. f. Mil. Pedazo de zalea para cubrir el zoquete de la lanada".

Zanim zweryfikowałam hasło w terminologii dla tłumacza, słowo „zalea" skojarzyło mi się z czymś miękkim, ale nie byłam pewna, z czego może być zrobiony ten przedmiot.

Usłyszałam kiedyś w Meksyku słowo „zoquete" funkcjonujące tam jako eufemizm dla słowa „głupi", ale w tym kontekście takie znaczenie mi nie pasowało.

Nie miałam w ogóle pojęcia, co oznaczało słowo „lanada", na pewno nic, co byłoby zrobione z wełny. Musiałam więc sprawdzić znaczenie tych trzech słów, żeby spróbować zrozumieć definiowane hasło.

„Spróbować", ponieważ każda z tych trzech definicji została ułożona w nawiązaniu do pozostałych w następujący sposób: „Lanada (de lana).1. f. Mil. Instrumento para limpiar y refrescar el alma de las piezas de artillería después de haberlas disparado. Consta de un asta algo más larga que la pieza, con un zoquete cilíndrico en el extremo donde va liada la feminela."

Ktokolwiek umieścił te wpisy, nawet niech nie liczy na moją pomoc w ucieczce z piekła.

Noah Webster, urodzony w 1758 roku, w New Hartford (Connecticut), opublikował w 1806 roku, w trzy lata po wydaniu słownika Samuela Johnsona,  Compendious Dictionary of the English Language, a w roku 1828 ukazało się jego wielkie dzieło American Dictionary of the English Language (ADEL).

Odkąd zaczęto uważać, że ADEL Webstera pobił słownik Johnsona, nie tylko pod względem zakresu słownictwa - 70 000 słów w porównaniu do 43 500 u Johnsona - ale i autorytetu, jaki wzbudził, dzieło amerykańskiego leksykografa zaczęło wyznaczać standardy.

Słownik cieszył się ogromnym uznaniem, a nazwiskiem Webstera nazywano słowniki dobrej jakości.

Oprócz zapisu języka w formie, w jakiej się nim posługiwano (podejście deskryptywne w przeciwieństwie do Johnsona), Noah Webster uprościł i zmodyfikował pisownię sporej ilości słów angielskich (np. „musick" na „music"; „centra" na „center").

Nigdy nie dowiemy się, czy zrobił tak na przekór nacjonalistycznym ruchom (w 1828 roku Ameryka była przecież wciąż młodym państwem) czy może ze względu na akademickie zainteresowanie dziedziną fonetyki.

Niezależnie od tego, czym się kierował, powszechnie uważa się, że liczne różnice w pisowni i wymowie pomiędzy amerykańskim i brytyjskim językiem angielskim wynikają ze zmian wprowadzonych właśnie przez Webstera.