Czytelnia / Tłumaczenie literackie

Na dodatek, transem jako jednostka porównawcza może doprowadzić do pojawienia się dodatkowych zmian syntaktycznych. Konieczne jest więc skorygowanie modelu, zanim będzie on użyty do przeprowadzenia niniejszego badania.

2.2   Model poprawiony

Dążąc do uzyskania efektywnej metody, poprawki dotyczą jednostek porównawczych modelu transemu oraz klasyfikacji zmian. W modelu transemu porównywane są transemy ST i TT.

Transem jest albo „stanem rzeczy", tj. orzeczeniem i jego dopełnieniami, albo „satelitą", tj. okolicznikową specyfikacją bądź amplifikacją stanu rzeczy (Leuven-Zwart 1989: 156).

Mimo iż rozróżnienie dwóch typów transemów ma na celu umożliwienie szczegółowej analizy zmian, doprowadzi ono do pojawienia się dodatkowych „zmian", które nie są wynikiem decyzji tłumacza, ale samej metody porównawczej. Wystarczy jeden przykład:

ST1: /Yidian, yidian, yueliang huanhuande (cong yun li) S2 chulai le./ S1 (str. 227)

Bit by bit, the moon slowly from cloud came out.

(Księżyc powoli wyłonił się zza chmur.)

TT1: /Bit by bit it came out of the clouds/ T1. (str. 174)

(Powoli wyłonił się zza chmur.)

Aby ułatwić analizę, wszystkie transemy ST i TT zostały ponumerowane. Transemy stanu rzeczy zostały ujęte w nawiasy, a transemy satelitowe - między ukośniki. Zgodnie z modelem transemu, S1 i S2 będą porównane z T1.

Pierwszy etap identyfikowania analogicznych transemów języka źródłowego i docelowego doprowadził do zmiany translacyjnej określanej jako „modyfikacja/implikacja syntaktyczno-stylistyczna".

Okazało się, że język docelowy używa mniejszej ilości środków w celu przekazania informacji. Jednak jeśli TT1 zmieniono by na „Bit by bit it come out from the clouds", tekst docelowy składałby się również z dwóch transemów i dana zmiana by nie wystąpiła.

W modelu poprawionym transem zostanie zastąpiony przez, zgodną z „naturalną" jednostką tłumaczeniową, elastyczną jednostkę porównawczą.

W przeciwieństwie do tradycyjnych jednostek tłumaczeniowych, stałych pod względem strukturalnym czy semantycznym, w tym przypadku mamy do czynienia ze zmiennym, dynamicznym konceptem.

Spowodowane jest to faktem, iż w obecnej praktyce translacyjnej tłumacz, przekładając tekst, nie zawsze zachowuje stałą, statyczną jednostkę tłumaczeniową (Lörscher 1991, 1993; Séguinot 1996).

Bardzo możliwe jest, że w każdym przypadku tłumacz przekłada w inny sposób. Dlatego też należy zgodzić się z Lörscher, że jednostka tłumaczeniowa jest jednostką uwagi - porcją tekstu źródłowego, na której tłumacz skupia swoją uwagę po to, aby przetłumaczyć ją jako całość (1993: 209).