Czytelnia / Tłumaczenie literackie

Wydarzenia nie rozwijają się, ale dochodzi do nich równocześnie w czasie i odznaczają się cechami przestrzennymi. Przez to tłumaczenie części tekstu z elementami fantazyjnymi wymaga wysiłku prawej półkuli mózgu, co prowadzi do zmiany stanu świadomości czytelnika.

4.3 Tłumaczenie poezji

Budowa tekstu poetyckiego często odznacza sie takimi samymi cechami. Zwróć uwagę na poniższy przykład:

OZYMA N DIAS (by Percy B. Shelley)

Spotkałem wędrowca z antycznego kraju
Powiedział: Dwie ogromne i bezrdzenne nogi z kamienia
Stojące na pustyni. Blisko nich na piasku,
W połowie zatopione, rozbite oblicze, którego surowe,
I zmarszczone usta, I uśmieszek zimnego żądania,
Mówi, że jego rzeźbiarz dobrze odczytał te pasje
Które jeszcze przetrwały, odbite na tych martwych rzeczach,
Ręka która je wyśmiewała i serce, które karmiło:
I te słowa, które pojawiły się na piedestale:
"Moje imię to Ozymandias, król królów:
Spójrz na me dzieła, tak wszechmogący, i rozpacz!"
Nic poza tym nie zostało. Wokół zniszczenie
ogromny rozpad, bezgraniczny i ogołocony
samotny i równy piasek rozciąga się w dal.

Sonet w swej budowie wykorzystuje semiotyczny model czasu, wydarzenia następują w przestrzeni. Można zaobserwować cykliczny model reprezentacji: na początku Shelley wprowadza scenę przedstawienia szczątków Ozymandiasa, jego śmierć. Następnie król zostaje ożywiony, autor opisuje jego wygląd, sposób bycia i zwyczaje, czyli jego życie.

Na koniec autor podsumowuje słowami: Wokół zniszczenie ogromny rozpad, czyli następuje powrót do śmierci. Słowa takie jak: stać, pustynia, kłaść, odbity, bezrdzenny, rozciąga się, pełnią rolę wyznaczników przestrzeni. W ten sposób “Ozymandias” wykazuje podobieństwo do "The tender breathing" Bunina. W celu przeprowadzenia analizy wiersza z punktu widzenia tłumacza zwróćmy uwagę na teorię ekwiwalencji dynamicznej.

Zgodnie z teorią ekwiwalencji dynamicznej w tłumaczeniu, Eugene Nida (1964) twierdzi, że gatunek przekładu wykracza ponad teorię przekładu. Jego dzieło miało na celu stworzenie teoretycznej podstawy do tego, co już powstało. O swoim badaniu historii przekładu w kulturze krajów zachodnich pisze:

Wiek XX był świadkiem radykalnej zmiany w zasadach przekładu (Nida 1964: 21).

Później w tym samym dziele dodaje:

Obecna tendencja zmierza w kierunku ekwiwalencji dynamicznej. Reprezentuje to zmianę w znaczeniu, która rozpoczęła się w pierwszych dekadach tego wieku”  ( Nida 1964: 160).

Może wracał on do Nowego Testament XX wieku (1902) jako pierwszego dzieła, które wykorzystało zasady „ekwiwalencji dynamicznej.” Zgodnie z nią, tekst przekładu jest równy z tekstem oryginału pod względem oddziaływania estetycznego, jeśli wywołuje takie same reakcje u czytelnika przekładu, jak u czytelnika oryginału.