Czytelnia / Tłumaczenia filmów

Podsumowanie i wnioski

Badanie to stara się ustalić narzędzia umożliwiające tłumaczenie humoru. Przedstawia ono ogólną teorię, w jaki sposób humor może być tłumaczony, jeżeli chodzi o grę słowną czy też kalambury, aluzje oraz ironię słowną. Starano się również ustalić w jaki sposób komizm może być tłumaczony w napisach, przyjmując wyżej wymienione wzory.

Według Vandaele (2002:150), humor może być odmiennie rozumiany przez różne jednostki, podobnie jak dobrze lub źle przetłumaczony tekst lub napisy. Jednak według badania, możemy jasno stwierdzić, iż jeśli humor zostanie przydzielony do oddzielnej kategorii, mianowicie do gry słownej (kalamburów), aluzji oraz ironii słownej, to można mu się przyjrzeć bardziej konstruktywnie i skutecznie go przeanalizować. Wykorzystując zasugerowane strategie analizy, co może być postrzegane jako praktyka wskazująca odpowiednie rozwiązania tłumaczeniowe, osoba tworząca napisy może ustalić, które metody tłumaczeniowe zastosować skuteczniej. Innymi słowy, poprzez rozebranie humoru na części, pewne problematyczne wypowiedzi czy też wyrażenia, potencjalnie powodujące pomieszanie różnych możliwych strategii tłumaczeniowych podczas tłumaczenia tekstu/ języka źródłowego na tekst/ język docelowy, mogą być mniej zagmatwane i niezrozumiałe dla osoby tworzącej napisy, gdy trzyma się ona logicznego mechanizmu proponowanej konstrukcji. Nie trzeba dodawać, że wybór strategii tłumaczeniowej wiąże się z procesem podejmowania decyzji, kiedy to wchodzą w grę różnorodne czynniki wspomniane w badaniu, dlatego też tłumaczenie humoru w kontekstowo ograniczonym środku wyrazu takim jak napisy, niekoniecznie działa w środowisku języka docelowego.

Wyboru strategii tłumaczeniowej częściej dokonuje się na podstawie treści mniej lub bardziej konkretnie sformułowanych teorii niż kierując się wyłącznie własnymi odczuciami i wiedzą. Jak stwierdza Dollerup (1974:198), „niezbędne są długie i dokładne badania obu języków oraz szczególnie literatury, historii i kultury kraju, którego dotyczą”.

Bibliografia
  • S. Attardo, Linguistic Theories of Humor, Berlin i Nowy Jork: Mouton de Gruyter,1994.
  • M. Baker (red.), Routledge Encyclopedia of Translation Studies, Londyn i Nowy Jork: Routledge, 1998.
  • Collins English Dictionary, 21st Century Edition, Glasgow: HarperCollins Publishers, 2000.
  • D.Coupland, Generation X - Tales for an Accelerated Culture, Wielka Brytania: Abacus,1991.
  • J.A. Cuddon, The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory, Londyn: Penguin Books, 1991.
  • D. Delabatista, (1989) "Translation and Mass Communication: Film and TV Translation as Evidence of Cultural Dynamics." W Babel, Tom 35, Numer 4, s. 193-218.
  • D. Delabastita, There's a Double Tongue: An Investigation into the Translation of Shakespeare's Wordplay, with Special Reference to Hamlet, Amsterdam i Atlanta: Rodopi, 1993.
  • D. Delabastita (red.), Wordplay and Translation, Manchester: St. Jerome Publishing, 1996.
  • C. Dollerup, (1974) "On Subtitles in Television Programmes." W Babel, Tom 20, Numer 4, s. 197-202.
  • J. Dries, Dubbing and Subtitling: Guidelines for Production and Distribution, Manchester: The European Institute for the Media, 1995.