Czytelnia / Tłumaczenia filmów

Oczywiście, zarówno Hugo jak i Fort nie zrozumieli drugiej strofy, myśląc, że jest ona adresowana do dziecka. Oglądając Harry’ego Lennixa w roli Aarona, można było z łatwością zauważyć, że mówi do Mamki, a nie do noworodka. Przekąs w jego głosie świadczył o tym, że „beauteous blossom” (piękny kwiat)- jak ją nazwał, to tylko ironia. To samo tyczy się „sweet blowse” (słodka dziewka), Hugo i Fort zinterpretowali to jako czułe słówko skierowane pod adresem dziecka Aarona, podczas gdy „sweet” (słodka) występuje tu jako kontrast do terminu „blowse”, który Słownik Oxford definiuje jako: „jędza o owalnej, czerwonej twarzy”- raczej nie komplement.

Dlatego moja wersja brzmiała tak:

Chienne éhontée! Le blanc est moins vil que le noir?
Tu te prends toi, souillon, pour une fleur, bien sûr.

Proszę zauważyć jak wargowa spółgłoska „p” słowa prends podobna jest do „b” ze słowa blowse, i jak pour une fleur, bien sûr pasuje do beauteous blossom; „p” słowa pour pokrywa się z początkowym „b” od beauteous, „f” jak fleur odpowiada „b” jak blossom a „b” jak bien maskuje końcowe „m” słowa blossom. Proszę również zaobserwować, jak w pierwszej strofie użyłem blanc (biały) w miejsce słowa „czarny”, zmieniając strukturę pytania.

Przekład filmów warunkowany jest obrazami oraz działaniami aktorów, którzy są najważniejsi. To właśnie za ich grą tłumacz musi podążać.

Znowu na tropie
Przekład, parafraza, pastisz - z historycznego punktu widzenia są środkami kreacji. Wiek 14, 15, 16 i 17 to czas bezwstydnego kopiowania cudzych dzieł, bez zwracania uwagi na różnice kulturowe, językowe czy też czasowe. Pierwsi artyści i pisarze włoscy kopiowali i tłumaczyli klasykę antyku. Renesans, który zapoczątkowali, wkrótce został odwzorowany przez resztę Europy. Przekład to zdobywanie doświadczenia, jak również przekaz transkulturowy i transjęzykowy. Tłumacz jest najlepszym krytykiem autora, ponieważ zdobył dogłębną wiedzę, studiując tekst dzieła, poddając w wątpliwość każde słowo i znak interpunkcyjny.

Tłumacz to także najlepszy student autora, ponieważ jako tropiciel, stara się podążać jego śladami, niczego nie naruszyć, powtarzać kroki, by w konsekwencji nauczyć się chodzić tak jak on. Tłumacząc mistrzów literatury, takich jak William Shakespeare, nauczyłem się pokory i posłuszeństwa. To było wielce wzbogacające doświadczenie, dzięki któremu odkryłem nowe granice poezji. Pracując nad tym filmem wyreżyserowanym przez Julie Taymor, z udziałem takich gwiazd jak Anthony Hopkins i Jessica Lange, poznałem głębię talentu Shakespeare’a. W dodatku reżyser odpowiedzialny za dubbing oraz aktorzy podkładający głosy do wersji francuskiej „Tytusa” [7] nauczyli mnie wnikliwej obserwacji, wierności i dbałości o szczegóły.

[1] Więcej informacji na temat przekładu w celach dubbingowych dostępnych jest w artykule dr Roberta Paquina, pod tytułem: Translator, Adapter, Screenwriter: Translating for the Audiovisual,
http//accurapid.com/journal/05dubb.htm.

[2] Internetowa baza aktorów i filmów
http://us.imdb.com/Title?0120866.

[3] Tytus Andronikus w przekładzie François-Victor Hugo, Œuvres complètes, tome II, Éditions Gallimard, 1959; oraz Tytus Adnronikus w przekładzie J.B. Fort’a Société d'Édition Les Belles Lettres, Paris, 1972, (edycja dwujęzyczna)

[4] William Bradley Otis i Morris H. Needleman, Outline History of English Literature, 3 ed., Tom 1, Barnes & Noble, Inc., New York, 1939, s. 178-79; oraz Gerald Eades Bentley, Shakespeare: A Biographical Handbook, Yale University Press, New Haven, 1961, s. 173,
201.

[5] D.A. Traversi, An Approach to Shakespeare, 3 ed. Tom. 1, Anchor Books, Doubleday & Company, Inc., Garden City, New York, 1969, s. 46-60.