Czytelnia / Teoria tłumaczenia

 
ja wiruję, ty wirujesz, one wirują

Konwersja w oparciu o przedmiot działania, na przykład ze słowem „gown” (fartuch) nie do końca wydaje się całkiem naturalna “The associate shall gown” (pracownicy mają obowiązek założyć fartuchy) nie oznacza, że pracownik ma założyć jakiś fartuch, tylko że wymaga się noszenia określonej odzieży sanitarnej. W dokumentach, które tłumaczyłam czasownik “to gown” zastępował archaiczne wyrażenie “don the gown” (przywdziać fartuch).

Pomimo, że początkowo nowy zwrot był dość denerwujący, muszę przyznać, że jego znaczenie nie pozostawiało wątpliwości.  Za to polecenie “If there is no data, NA it.” (W przypadku braku danych, wpisz n/d) zupełnie zbiło mnie z tropu. Autor wpadł na pomysł użycia skrótu n/d (nie dotyczy) jako czasownika. Chodziło oczywiście o napisanie n/d w miejscu przewidzianym do wpisywania danych. Przedmiot działania stał się nazwą samego działania, tak samo jak w przypadku “gown”.

W każdym razie podobne konwersje są stale używane w języku angielskim i nie zawsze da się je dosłownie przetłumaczyć. Czasem, by zrozumieć takie wyrażenie, konieczne jest ustalenie, do czego służy przyrząd, co należy z nim zrobić oraz z jakich etapów składa się proces. Może się tak zdarzyć, że przykładowo zamiast o dozowanie pipetą może chodzić o zasysanie pipetą.

Niedawno w Translation Journal on-line opublikowano bardzo przydatny artykuł autorstwa Hernandez’a i Cabrera poruszający tę kwestię. Jest on dostępny na stronie Accurapid Web: http://accurapid.com/journal/31conversion.htm .

Innym przykładem użycia języka jest powszechne umieszczanie pomiędzy dwoma wyrazami ukośnika (/). Trend ten najprawdopodobniej rozpoczął się od użycia „and/or” (i/lub), które jest niemal powszechnie potępiane. Nie istnieje tłumaczenie „i/lub”, bo zwrot ten ma niejasne znaczenie. W założeniu„i/lub” ma na celu uściślić sens jakiegoś wyrażenia, tymczasem w takim zwrocie - „degradacja jakości i/lub zanieczyszczenie obciążenia biologicznego” samo „lub” byłoby wystarczające.

Moim zdaniem głównym problemem w wyrażeniach typu “i/lub” jest stosunek pomiędzy jego elementami. Tak naprawdę ma on charakter hierarchiczny, gdzie jeden element może być przykładem drugiego. Jeśli mówimy o zanieczyszczeniu obciążenia biologicznego, to z definicji wynika, że jest ono również degradacją jakości.

W tym przypadku autor miał na myśli „degradację jakości poprzez, przykładowo, zanieczyszczenie obciążenia biologicznego”, a nie „degradację jakości lub zanieczyszczenie obciążenia biologicznego” lub oba procesy jednocześnie.