Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Waga wzajemnej zależności dla analizy przesunięć mikrostrukturalnych widoczna jest w analizie poniższych zdań:

-John beats the dog.

-Fido is a dog.

-John went home.

Choć do tych zdań można przyporządkować jeden ciąg elementów, czyli grupa rzeczownikowa + czasownik + grupa rzeczownikowa, relacja między czasownikiem a grupą rzeczownikową jest inna w każdym zdaniu. Aby lepiej zrozumieć tę różnicę, stosuje się różne nazwy, np. „orzecznik”, „dopełnienie” itp.

 

Wiele obustronnych relacji wymaga, aby jeden element składowy miał taki sam przypadek jak drugi, np. w grupie przyimkowej z zaimkiem osobowym, występującej jako grupa rzeczownikowa, przyimek wymaga przypadka zależnego w angielskim, a biernika w arabskim. Ten przykład pokazuje, że języki wykorzystują różne sposoby wprowadzania tych relacji, co zwiększa szanse wystąpienia przesunięć. Szansa ta jest dodatkowo większa, gdyż żaden z tych elementów składowych nie jest opcjonalny.

W trzecim typie zależności żadna z części składowych nie jest syntaktycznie zależna od drugiej, a dystrybucja każdej z nich jest taka jak całej struktury. Poniżej znajduje się schemat obrazujący ten fenomen:

A→A' (+) A' (+)...An, gdzie A to struktura, zaś A', A', An to części składowe o takiej samej dystrybucji. Teoretycznie nie ma limitów ograniczających liczbę elementów w danej strukturze. Języki określają jednak kolejność występowania tych elementów, czego dobrym przykładem byłaby kolejność przymiotników w angielskim.

Opcjonalny (+) w powyższym schemacie podkreśla możliwość wystąpienia znaków zgodności, takich jak „i”, „lub” itp. Konieczność dodania tych znaków zależy od poszczególnych języków, co oczywiście jest kolejnym obszarem, w którym mogą wystąpić przesunięcia.

Ostatni typ zależności to wykluczenie, które jest przydatne do określania niektórych gramatycznych klas, jak czasowniki statyczne w angielskim czy nazwy własne nie poprzedzone „the”.

Należy jednak wspomnieć, że „zależność nie zawsze może zostać określona w prosty sposób w gramatyce”. Potrzebujemy także mechanizmu interpretacyjnego, aby móc ją zrozumieć. W tym przypadku taki mechanizm może zostać pożyczony z TG, która odgrywa dodatkową rolę w syntaktycznym elemencie modelu analizy (zob. Diagram 1 ). Wykorzystanie tej gramatyki opisane jest w poniższym rozdziale.