Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Terminy z systemów realizowane są zatem przez struktury, elementy tych struktur zaś – przez elementy formalne. W tłumaczeniu niektóre przesunięcia mają miejsce w realizacji systemów i struktur SL w TL, np. angielska forma pytająca w arabskim.

Poniższy diagram stanowi ilustrację jawnych przesunięć rangi i ukrytych przesunięć interpretacji w kategorii jednostki.

Poniższe obserwacje dotyczące jawnych i ukrytych międzyjęzykowych przesunięć w skali mikro przeprowadzone są w odniesieniu do Diagramu 2 .

  1. Pionowo, jawne przesunięcia zachodzą w dół lub w górę skali rangi, stąd pionowa strzałka; przesunięcia w górę mają miejsce, gdy jednostka SL zamieniona zostaje na jednostkę TL znajdującą się wyżej w rankingu, przesunięcia w rankingu w dół – kiedy jednostka SL zamieniona jest na jednostkę TL niżej w rankingu. W tłumaczeniu z angielskiego na arabski, na przykład, przesunięcia w górę to wyraźny typ, gdyż są dosyć rzadkie, jako że tłumacz nie musi poruszać się w górę skali rangi TL w poszukiwaniu ekwiwalentu dla jednostki SL. Przesunięcia w dół natomiast to typ niewyraźny – są częstsze niż te w drugą stronę. Zwykle, szukając odpowiedniego ekwiwalentu, tłumacz porusza się, z konieczności lub z własnej woli, w dół skali rangi TL, aż osiągnie najniższą jednostkę. Dopiero gdy ta okaże się nieprzydatna, wybierze coś z górnej części.
  2. Jeśli nie jest to uwarunkowane czynnikiem strukturalnym, jawne mikroprzesunięcia muszą zostać uznane za opcjonalne. Innymi słowy, tłumacz powinien zdecydować w oparciu o swoje standardy, czy zachować tę samą rangę jednostki SL, czy nie. Kiedy wszystkie czynniki są identyczne, tłumaczenie w tej samej randze zapewnia maksymalny stopień trafności strukturalnej – tłumacz musi szukać jednostki TL najbliższej jednostce SL.
  3. Jawne mikroprzesunięcia są oczywiście ograniczone do rangi zdania; mogą nastąpić w każdym punkcie skali, stąd prostokąt
     
    przy każdym ruchu w Diagramie 2 .
  4. Poziomo, Diagram 2 przedstawia jawne mikroprzesunięcia spowodowane różną realizacją jednostek TL i SL tej samej rangi. Te przesunięcia są raczej koniecznie niż opcjonalne. To typowe dla tłumaczeń z angielskiego na arabski i odwrotnie, gdyż ich wewnętrzne systemy znacznie się różnią.

Przed rozpoczęciem dyskusji o mikroanalizie przesunięć w innych kategoriach, należy podkreślić jej funkcjonalną naturę. Poza strukturalnym charakterem tych jednostek, ich gramatyczne znaczenie, czyli funkcja, powinno także zostać wzięte pod uwagę przed rozpoczęciem analizy.

1.2.2.1.2. Struktura

Opisowe jednostki gramatyki każdego języka ułożone są w znaczeniowe ciągi lub schematy. Taki schemat nazywamy „strukturą”. Ta abstrakcyjna kategoria dotycząca wszystkich jednostek w gramatyce języka (oprócz tych o najniższej randze) odpowiada za różne sposoby realizacji, np. dana jednostka jest zrealizowana przed jednostkę znajdującą się pod nią. Czasami jednak może być zrealizowana przez jednostkę znajdującą się powyżej. Ten fenomen określamy mianem zmiany rangi.