Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Powyższe słowa wyjaśniają pojęcie kemalizmu, kultury narodowej dążącej do włączenia historycznej przeszłości różnych cywilizacji istniejących w Anatolii. Z tego powodu państwo, poprzez starania ministra edukacji, postanowiło określić zasady narodowych i oryginalnych form humanizmu, którego korzenie sięgają zachodniej myśli humanistycznej. W celu zainicjowania zorganizowanych i systematycznych czynności tłumaczeniowych rozpoczęto tłumaczenia na pełną skalę. Bodźcem do tego były wytyczne M. Kemal Atatürka. W roku 1940 powołano biuro tłumaczeniowe, które gromadziło intelektualistów, znawców literatury, pisarzy i tłumaczy.

Biuro tłumaczeniowe miało następujące cele:

• Demokratyzacja kultury na terenie całej Anatolii,
• Rozwój gramatyki języka tureckiego pochodzącej z codziennego języka mówionego Anatolii i wyeliminowanie słownictwa arabskiego i perskiego,
• Wzbogacenie języka tureckiego o wszystkie pojęcia współczesnej myśli zachodniej poprzez przekłady ,
• Wypełnienie, poprzez działalność tłumaczeniową, kulturalnej pustki istniejącej od dwóch dekad XX wieku w celu nadania tożsamości kulturowej kształtującej świadomość języka tureckiego i entuzjazm towarzyszący obcowaniu z literaturą dla własnych potrzeb.

(Dino 1978: 107).

Zgodnie z raportem przygotowanym przez Radę w roku 1940, którego pierwszy punkt mówi o tym, by „przyznać priorytet tekstom tłumaczeniowym związanym z kulturą humanistyczną” biuro tłumaczeniowe sporządziło listę tekstów do tłumaczenia, która składała się głównie z klasycznych tekstów greckich i łacińskich oraz znanych tekstów literatury zachodniej. Przez pierwsze pięć lat działalności przetłumaczonych zostało 500 tekstów. Działalność tłumaczeniowa, która okazała się bardzo owocna, doprowadziła do uchwalenia w roku 1940 przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych rezolucji dotyczącej przekładu światowych, klasycznych dzieł literackich na wszystkie języki. Na trzecim światowych kongresie w Bad Godesberg w roku 1959, prezydent Pierre François Caillé po tym, jak zapoznał się z wynikami raportu dotyczącego biura tłumaczeniowego, przygotowanego przez profesora Bedretitin Tunel ( Özgü 1970:180), nazwał Turcję „ rajem dla tłumaczy”.

4.Normy regulujące proces translacji jako redagowania

Gideon Toury opisując ‘wartość’ standardów dotyczących przekładu literackiego wyróżnia dwa elementy: (a) wartość tekstu literackiego w literaturze docelowej; to znaczy zajęcie odpowiedniej pozycji lub wyczucie odpowiedniej pozycji w polisystemie literatury docelowej oraz przekład; czyli ustanowienie wiernej reprezentacji w języku docelowym tekstu istniejącego wcześniej w innym języku, języku oryginału lub należącym do innego polisystemu językowego ( Toury 1978:85).

W tym kontekście przekłady tworzone przez biuro tłumaczeniowe uważano za wartościowe dzieła literackie, które zaczęły zajmować czołową pozycję w polisystemie literackim i były odczytywane jako „an original” a nie jako „the original”.

Biuro tłumaczeniowe ustaliło wstępne normy, wśród których były polityka translacyjna i czynniki oddziałujące lub determinujące wybór tekstów do tłumaczenia. Ponadto biuro prowadziło zorganizowaną, systematyczną działalność tłumaczeniową. Teksty nie były wybierane z subiektywnych powodów, ale na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak wybór znanych dzieł sztuki, które korespondowałyby z duchem humanizmu.