Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Z drugiej strony, Anna Wierzbicka zajmując się problemem synonimii i ‘przetłumaczalności', analizuje głębokie struktury języka pod względem tak zwanych semantycznych podstaw. Rozważając problemy związane z tłumaczeniem angielskich słów opisujących kolory i terminologii pokrewnej na inne języki, doszła do wniosku, że wypowiedzenia w różnych językach różnią się nie tylko w strukturach powierzchniowych, ale także w strukturach dogłębnych.

Wierzbicka (1980: 67) twierdzi, że „te różne struktury głębokie są zawsze wyraźne w językach wzajemnie izomorficznych; wszystkie one są izomorficzne w związku z językiem uniwersalnym, to jest językiem semantycznych podstaw. Z tego powodu, struktury dogłębne zdań w różnych językach (wyraźnie różnych) są zawsze wzajemnie przekładalne”.

5.    Wnioski

Jak już wcześniej wspomniano, synonimia nie oznacza podobieństwa, ponieważ taki rodzaj synonimii nie istnieje w warunkach jedno- i wielojęzycznych. Synonimię można opisać pod względem wiernego zastąpienia i wymiany. Oznacza to, że słowa można nazwać synonimami tylko wtedy, gdy są wymienne we wszystkich kontekstach bez żadnej zmiany w ich kognitywnym lub emocjonalnym znaczeniu.

Ponadto, ekwiwalencję można uznać za odpowiednie kryterium, które okazuje się właściwą formą tłumaczenia. Ekwiwalencja oznacza, że każda jednostka językowa (poniżej poziomu zdania) ma charakterystyczne rozmieszczenie. Jeżeli dwie (lub więcej) jednostki pojawiają się w tym samych kontekstach, są jednakowe w rozmieszczeniu (lub mają to samo rozmieszczenie). Jednak trzeba wiedzieć, że te dwa ekwiwalentne elementy leksykalne są synonimami tylko wtedy, gdy nie powoduje to zmiany znaczenia w całym tekście.

Bibliografia

Bassnett-McGuire, S. (1980). Translation Studies. NY: Methuen & Co. Ltd.

Hjørland, B. (2007). Synonymy (equivalence relation). Dostępny na:  http://www.db.dk/bh/lifeboat_ko/CONCEPTS/synonymy.htm .

Cruse, D. A. (1986). Lexical Semantivs. Cambridge: Cambridge University Press.

Edmonds, O. P. and Hirst, G. (2002). "Near-Synonymy and Lexical Choice". Computational Linguistics, Vol.28, Number 2: 105-144.

Gove, Philip B., Editor. (1984). Webster's New Dictionary of Synonyms. Merriam-Webster, Springfield, MA.

Lyons, J. (1995). Linguistic Semantics. An Introduction. Cambridge: Cambridge University Press.

Merriam-Webster (1984). Webster's New Dictionary of Synonyms; a Dictionary of Discriminated Synonyms with Antonyms and Analogous and Contrasted Words. Springfield, Mass., U.S.A. : Merriam-Webster.

Nida, E. and Taber, C. (1969). The Theory and Practice of Translation. Netherlands: E.J. Brill.

Newmark, P. (1981). Approaches to Translation. Oxford: pergamon.