Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Jedyną pozytywną tendencją w nowej filozofii przekładu jest fakt, że zamiast uogólniania lub omijania pewnych pojęć (które nie istniały w społeczeństwie radzieckim), może zostać użyty dokładny, określony odpowiednik: „terrier”(terier) jest teraz obecny w języku rosyjskim, chociaż w pierwszym przekładzie musiał być przetłumaczony jako(mały pies)(pjosik); „cauliflower”(kalafior) przetłumaczony jako „kapusta”. Użycie tych rzeczowników jest możliwe dzięki przemianom na rynku rosyjskim, a nie dzięki talentowi tłumacza.

Pojawiły się również pierwsze przekłady powieści, które nie były wydane w Rosji wcześniej z różnych powodów, np. przez niedwuznaczne opisy seksualności. Utwory Johna Updike’a, znane dzięki stylowi zwanemu „pointylizmem”5, pełne ostrych realistycznych opisów, są dostępne dla rosyjskiego czytelnika od niedawna. Ogólnie walory artystyczne stylu Updike’a nie zostały zgubione w przekładzie. Jednak pewne wybory tłumacza nie są do końca jasne, ze względu na fakt, że efekt wywołany przez oryginał jest inny niż efekt tłumaczenia. W „Uciekaj, Króliku”, najbardziej znanej powieści Updike’a, pojawiają się przykłady postaci kobiet, które wydają się mniej interesujące w języku rosyjskim niż w oryginale. Żona Królika, porównana do jego kochanki, jest opisana jako „tajemnicza, skryta, dziewicza żona” w tłumaczeniu na język rosyjski zmieniła się w „niezrozumiały, ponury, obojętny głaz”7 (непонятной, угрюмой, безучастной ко всему глыбой)-  jasno widać, że tłumacz jest w tej sytuacji po stronie kochanki. Ta sama kochanka pyta rozsądnie „Jak byś mnie utrzymywał?”8, gdy Królik myśli o powrocie do niej. W języku rosyjskim to stylistycznie neutralne pytanie zamienia się w niegrzeczne, wulgarne wyrażenie oznaczające „Za co Ty mnie będziesz karmił?”((Na kakie shishi ti budesh' menja kormit')9. Odnośniki na temat niektórych zjawisk nie zawsze są brane pod uwagę. Podczas opisywania Springersów autor wskazuje na pewne ich przymioty, które „dokładnie zazębiają się ze strategiami życia klasy średniej”(are "thoroughly meshed into the strategies of middle-class life")10. W języku rosyjskim „strategie życia klasy średniej”(strategies of middle-class life) stały się „małym drobnomieszczańskim sposobem życia”(petit bourgeois way of life) (мелкобуржуазный образ жизни)- wyrażenie, które ma bardzo negatywne konotacje dla rosyjskiego czytelnika. W zdaniu "The reason Fosnacht keeps getting Billy all this expensive crap is probably he feels guilty for leaving him"(Prawdopodobnie powodem, dla którego Fosnacht dostarcza Billy’emu wszystkie te drogie bzdury jest fakt, że czuje się winny opuszczenia go)12 słowo “bzdury”, które pokazuje negatywną i pogardliwą postawę Królika do omawianego problemu zostało przetłumaczone jako “rzecz”(shtuki), w przekładzie cel komunikacyjny tej sytuacji został utracony 13.

Lingwiści rosyjscy, którzy przypisują ogromne znaczenie funkcji komunikacyjnej procesu translacji, z pewnością niepokoją się o jakość publikowanych przekładów. Może to jest jeden z powodów opublikowania tak wielu artykułów poświęconych problemom pragmatyki lingwistycznej. Pragmatyka podkreśla konieczność interpretacji sytuacji i analizy możliwości komunikacyjnych, zbadania tego, jak mogą być one odebrane przez biorących udział w procesie komunikacji, zapewniając tym samym podstawę ludzkich interakcji. Przekład widziany w ramach pragmatyki lingwistycznej koncentruje się nie na znaczeniu semantycznym tekstu źródłowego, lecz na jego celu komunikacyjnym.

Pytania na temat jakości tłumaczenia wprowadziły lingwistykę stosowaną na nowy etap rozwoju (gdyż obejmuje wiedzę o przekładzie). Argumenty dotyczące tego, jak traktować liczne neologizmy i zapożyczenia pojawiające się w języku rosyjskim wznowiły rozwój leksykografii – nauki o sporządzaniu słowników. Słowniki internetowe zyskały na znaczeniu zarówno wśród specjalistów, jak i zwykłych użytkowników. Mogą być regularnie uaktualniane, dlatego ich użytkownicy nie mają problemów z przestarzałym słownictwem, które mimo że ciągle istnieje w bazie danych, posiada niezbędne oznaczenia. Słownictwo specjalistyczne jest należycie opisane i wszystkie możliwe kombinacje są przedstawione w bazie danych, np. rzeczownik „balance”(balans) ma wiele znaczeń odnoszących się do różnych sfer, takich jak lotnictwo, przemysł samochodowy, bankowość, biologia, górnictwo, księgowość itd., jednak hiperłącza wskazują użytkownikom potrzebne znaczenie w ciągu kilku sekund.