Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Kryteria

Definicja

1. Formalna złożoność

Zasięg, do którego struktura obejmuje pojedynczy lub wiele elementów

2.Funkcjonalna złożoność

Zasięg, do którego znaczenia realizowane przez strukturę są przejrzyste lub niejasne

3. Wiarygodność

Zasięg, do którego od reguły są wyjątki

4. Zakres

Stopień, do którego reguła ma wąski lub szeroki zasięg

5. Metajęzyk

Zasięg, do którego reguła może być prosto wyjaśniona przy minimalnym użyciu metajęzyka

6.Kontrast pomiędzy językiem ojczystym (pierwszym) a obcym

Cecha, która odpowiada właściwości języka pierwszego jest łatwiejsza do opanowania, niż ta, która nie ma odpowiednika takiego

Mutatis mutandis – ta struktura może być stosowana do wyjaśnienia, które kryteria wpływają na poziom trudności napotykanych przez początkujących tłumaczy w trakcie uczenia się strategii tłumaczeniowych. W praktyce jest to równoznaczne z odkrywaniem cech, jakie powinny posiadać normatywne strategie, aby być łatwymi do wykorzystania. Będziemy dążyć właśnie do zestawienia ich z właściwościami strategii nienormatywnych, będących częścią niestosowanych ST.

Formalna złożoność odpowiada zasięgowi, do którego strategia korzysta z dużej lub ograniczonej liczby metod i parametrów. Im jest ich więcej, tym trudniej zastosować lub zapamiętać daną strategię, szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że zarówno metody, jak i parametry mogą się łączyć, a co za tym idzie, wzrasta liczba teoretycznie możliwych kombinacji. Strategie normatywne, w odróżnieniu od nienormatywnych, muszą wtedy pozostać poniżej określonego poziomu formalnej złożoności, aby spełniać swoją funkcję.

W naszym przykładzie w wyniku połączenia 10 metod z 11 parametrami powstanie wysoki poziom złożoności (wyższy niż u Woolner, która miała 8 procedur i 5 parametrów). Taka liczba zmniejszy szanse stworzenia możliwych do wykorzystania strategii. Jeśli detal metod i parametrów, a mianowicie kategorie (metody leksykalne/syntaktyczne/fonetyczne, znaczenie pragmatyczne itd.), występuje w procesie formułowania, wtedy poziom złożoności znacznie wzrasta o ogólną liczbę elementów równą 24. Wynikiem tego będzie duża liczba potencjalnych kombinacji; jest jednak możliwe uproszczenie procesu formułowania poprzez dostosowanie zakresu (patrz poniżej).

Pozytywne jest występowanie w całym tekście niektórych parametrów (np. środek językowy, całościowy kontekst pragmatyczny, rodzaj tekstu), co oznacza, że raz wzięte pod uwagę (i nie było powodów, aby z nich zrezygnować) stają się łatwiejsze do wykorzystania i są automatycznie częściej stosowane.

Złożoność semantyczna (termin „semantyczna” jest lepszy od „funkcjonalna” w kontekście tłumaczenia) może być zdefiniowana jako zasięg, do którego stosowane znaczenia są przejrzyste lub niejasne. W przypadku emfazy niektóre znaczenia są szczegółowe, zróżnicowane i trudne do określenia w języku angielskim, zarówno jeśli chodzi o rodzaj intonacji je wyrażającej, jak i o ich naturę semantyczną (Wood, 1991). Francuskie odpowiedniki mogą być podobnie trudne do określenia oraz idiomatyczne (np. partykuły).

Strategie, aby zachować ich przydatność, muszą się odnosić do typu znaczenia charakteryzowanego przez poziom przejrzystości – ograniczenie, które nie jest w ten sam sposób stosowane do strategii nienormatywnych. Znaczenia wykorzystywane w teoriach niestosowanych muszą również być jasne, ale modalność, tak abstrakcyjne pojęcie, że może tylko być przekazane, na przykład, przez złożone logiczne symbole, nie będzie pomocna dla tłumacza.