Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Zdań pytających używa się w celu uzyskania informacji lub przedstawienia nowych tematów do dyskusji. Jako że główną funkcją członu L jest wprowadzenie wszystkiego, co dotyczy trójwierszy i tematu, wydaje się całkiem rozsądne umieszczanie form pytających przeważnie w członie L. Z drugiej zaś strony, zgodność struktur strony biernej oraz członu F może być spowodowana faktem, że strona bierna rozwija oraz opracowuje wydarzenia.

Reid (1990: 201) wskazuje na fakt, że „strona bierna świadczy o formalnym, komunikatywnym charakterze (…) prozy w przeciwieństwie do bardziej osobistej prozy narracyjnej. „Tak jak dla członów V możemy powiedzieć, że funkcją trybu warunkowego jest przedstawienie bądź zasugerowanie pewnego rodzaju rozwiązania lub pożądanego działania na niektóre warunki (Bolivar 1994), tak więc związku pomiędzy członami V a zdaniami warunkowymi”. Będąc świadomym charakterystycznych cech makro- i mikrostruktur tekstów możemy sprawić, że tłumaczenie poszczególnych tekstów i gatunków będzie bardziej dokładne, sensowne oraz komunikatywne.

Przypadek Khayama Robaiyata (czterowiersz)

Omar Khayam był jednym z najsławniejszych i najbardziej lubianych perskich poetów średniowiecza. „The Robaiyat” Omara Khayama znajduje się wśród perskich arcydzieł i został przetłumaczony na większość języków, łącznie z angielskim, francuskim, niemieckim, włoskim, rosyjskim, chińskim, hindi, arabskim i urdu. Najsłynniejsze tłumaczenie „The Robaiyat” z języka perskiego na angielski zostało wykonane przez Edwarda J. Fitzgeralda w 1859 r. Z całych sił usiłował on pozostać wierny duchowi oryginału poezji.

Yarmohammadi (1995) zbadał retoryczną strukturę czterowiersza Khayama Robaiyata i porównał ją z angielskim tłumaczeniem Fitzgeralda. To badanie wykazało makrostrukturę dzieł Khayama Robaiyata wraz z trzema komponentami, a mianowicie „opisem”, „rekomendacją” i „rozumowaniem”, które mogą zostać wykorzystane jako kryterium rozróżnienia pomiędzy prawdziwym Khayamem Robaiyatem a tymi, którzy błędnie mu się przypisali.

Na podstawie jego analizy, Yarmohammadi doszedł do wniosku, że przyczyną udanego tłumaczenia Fitzgeralda poezji Khayama Robaiyata była jego umiejętność zrekonstruowania tych samych makrostruktur w języku angielskim, a następnie zastosowanie odpowiednich struktur zdaniowych oraz słownictwa. Poniżej zamieszczamy przykład jednego z czterowierszy Khayama przetłumaczonego przez Fitzgeralda.

Fitzgerald:

And this delightful Herb whose tender Green
Fledges the River's Lip on which we lean—
Ah, lean upon it lightly! for who knows
From what once lovely Lip it springs unseen!

Tłumaczenie:

A to zadziwiające ziele, którego zieleń

Formuje brzeg rzeki, na której się wspieramy -

Ach, nachyl się nad nim lekko! Kto wie,

Co kiedyś ten niezwykły brzeg niepostrzeżenie zrodzi!