Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Nazwy własne i tłumaczenie

Samira Mizami

tłum. Anna Knapińska

Źródło:

 

Wikipedia, wolna encyklopedia, definiuje nazwy własne w następujący sposób:

„Nazwa własna to słowo, które ma na celu wskazanie rzeczy o której mówimy, nie określa jej cech."

Encyklopedia ta proponuje trzy teorie związane z nazwami własnymi: teorię opisową, teorię referencyjną oraz przyczynową teorię nazw.

Nazwa służy do identyfikowania osób, poprzez wyróżnianie ich spośród reszty.

Teoria opisowa jest poglądem polegającym na tym, że znaczenie każdej nazwy własnej jest grupą własności, która może być wyrażona za pomocą opisu typującego przedmiot najlepiej odpowiadający danemu opisowi.

Zgodnie z opisową teorią znaczenia, istnieje opis znaczeń nazw własnych, który wyławia posiadacza danej nazwy tak jak definicja.

Różnica pomiędzy istniejącym opisem a jego posiadaczem jest podobna do różnicy między ekstensją i intensją terminu ogólnego lub między konotacją i denotacją.

Wikipedia podaje, że ekstensją ogólnego terminu takiego jak „pies" są wszystkie istniejące psy. Ekstensją jest to do czego dane słowo można odnieść. Ogólny termin ma na celu opis własności wspólnych dla wszystkich psów.

Teoria opisowa sprawia jednak problemy w kwestii określenia, do czego odnosi się opis. Musi istnieć jakaś zasadnicza cecha posiadacza danej nazwy. W przeciwnym wypadku możemy użyć tej nazwy i jednocześnie zaprzeczyć, że posiadacz ma taką cechę.

Według Wikipedii przyczynowa teoria nazw zawiera w sobie pogląd referencyjny wraz z pojęciem mówiącym, że referent nazwy jest określony na drodze pewnego rodzaju aktu „chrztu". Od tego momentu nazwa staje się ścisłym wyznacznikiem referenta.

Crystal (1997) nazwał naukę zajmującą się badaniem nazw własnych onomastyką (z gr. onomastikos pochodzące od słowa onoma, co oznacza „nazwę").

Onomastyka zwykle dzieli się na badania zajmujące się nazwami osobowymi (antroponimia z gr. Anthropos, co znaczy „istota ludzka") oraz na badania dotyczące nazw geograficznych (toponimia z gr. topos czyli „miejsce").

Jak stwierdził, termin „onomastyka" jest używany w odniesieniu do nazw osobowych a „toponimia" - do nazw geograficznych.

Uznał ten podział za umowny, ponieważ zdarza się, że miejsca nazywane są imionami ludzi (np. Alberta w Kanadzie nazwana jest imieniem czwartej córki królowej Wiktorii, księżniczki Luizy Karoliny Alberty).