Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Albin ilustruje taką nieostrożność tłumacza na następującym przykładzie: niemiecki kanclerz Helmut Kohl porównał Gorbaczowa do Goebbelsa, a angielski tłumacz „Newsweeka" - myśląc, że czytelnicy nie będą widzieć, kim był Goebbels - dodał, że „był on jedną z osób odpowiedzialnych za zbrodnie czasów Hitlera" (Newsweek 1986).

Polityczne reperkusje pojawiły się natychmiast i Rosjanie szybko odwołali wizytę niemieckiego Ministra Riesenhubera.

Albert Peter Vermes (2003) w swoim artykule „Nazwy własne w tłumaczeniu" pokazał, że w przeciwieństwie do popularnej opinii tłumaczenie nazw własnych nie jest kwestią trywialną i wiaże się ściśle z problemem znaczenia nazw własnych.

Vermes w swoich badaniach dotyczących nazw własnych, szczególnie z j. angielskiego na j.węgierski, wprowadził cztery podstawowe etapy tłumaczenia nazw własnych: przeniesienie, właściwe tłumaczenie, zastępowanie oraz modyfikację.

Praca przedstawia studium przypadku, które próbuje wyjaśnić, w jaki sposób podejść do tłumaczenia nazw własnych w książce J. F. Coopera „The Last of the Mohikans".

Jego analiza opiera się na założeniu, że tłumaczenie jest specjalną formą komunikacji, skierowaną na stworzenie interpretacyjnego podobieństwa miedzy tekstem źródłowym i tekstem docelowym.

Wyniki badań zdają się potwierdzać tezę, że nazwy własne w tłumaczeniu zachowują się w sposób przewidywalny:

Konkretne działania podjęte w celu ich przetłumaczenia zależą częściowo od treści semantycznej, jaką posiadają w kontekście źródłowym, a częściowo od rozważenia, jak ta treść ma być zachowana w docelowej sytuacji komunikacyjnej, włączając w to elementy takie jak: określeni odbiorcy tekstu, zależności intertekstualne oraz normy tłumaczeniowe.

Lincoln Fernandes (2006) w swojej pracy na temat tłumaczenia imion omawia ich tłumaczenie w dziecięcej literaturze fantasy i podkreśla znaczenie imion w tłumaczeniu tego typu tekstów.

Na początku definiuje, co należy rozumieć pod słowem „imię" i próbuje przedstawić najważniejsze rodzaje „znaczeń", które imiona są w stanie oddać. Następnie analizuje temat „lekkości odbioru" w tłumaczeniu elementów narracyjnych.

Potem na podstawie sposobów oddawania imion w języku docelowym, stworzonych przez Hermana (1998), proponuje klasyfikację składającą się z dziesięciu metod tłumaczeniowych określonych w Portugalsko-Angielskim Korpusie Dziecięcej Literatury Fantasy (Portuguese-English Parallel Corpus of Children's Fantasy Literature - PERCOCFL).      

Oto zestaw dziesięciu metod tłumaczenia imion zaproponowany przez Lincolna Fernandesa (2006):

1 - Interpretacja

Jest to rzadka procedura, stosowana wtedy, kiedy imię posiada jasne znaczenie, podłoże semantyczne oraz pochodzi ze znormalizowanego języka. Innymi słowy, jeżeli imię z tekstu źródłowego istnieje w leksykonie języka źródłowego, wtedy znaczenie, które posiada powinno zostać oddane w języku docelowym.