Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Kalashnikov podzielił motywatory na dwie kategorie: wyraźne i ukryte. Wyjaśnił, że wyraźne motywatory są zwykle usytuowane w wąskim kontekście i wyrażone jednym wyrazem lub kombinacją kilku słów.

O stałych motywatorach można mówić w przypadku słów wskazujących podobieństwo w wyglądzie zewnętrznym: „mały pan Finch" (motywator „mały" dla nazwiska „Finch"; pol. ‘ptak z rodziny ziarnojadów'), „w jakiż gniew wpadł pan Scowler" (motywator „gniew" dla nazwiska „Scowler"; „scowl" - pol. ‘gniew'), w cechach natury moralnej: „despotyczny Driver" (motywator „despotyczny" dla nazwiska „Driver"; pol. ‘kierowca'), w stanowisku lub randze: „generał Goodwin" (motywator „generał" dla nazwiska „Goodwin" ; „a good win" - pol. ‘dobre zwycięstwo').

Kałashnikov (2006) wychodził z założenia, że ukryty motywator charakteryzuje osobę na podstawie szerszego kontekstu.

Jako przykład nazwiska znaczącego opartego na motywatorze ukrytym podaje on nazwisko „Grimes" z książki „Zmierzch i upadek" E. Waugha.

Kapitan Grimes, szkolny nauczyciel, który symbolizuje moralny upadek, pijaństwo i „chory" sposób wychowania, nosi nazwisko o rdzeniu „grime", co oznacza grubą warstwę brudu.

Jest on ciągle pijany, ponieważ stracił nogę w wypadku tramwajowym. Żadne konkretne słowo ani kalambur nie przydają mu wyraźnie zarysowanej cechy charakterystycznej, lecz z szerszego kontekstu łatwo go ocenić i porównać z brudem, który trudno usunąć.

Kałashnikov (2006) podaje, że nazwiska znaczące mogą mieć różne odcienie znaczeniowe w różnych kontekstach na przestrzeni tej samej książki. Dlatego nazwiska znaczące nie mają stałego znaczenia.

Można powiedzieć, że wyrażają one semantyczne kontinuum, a przekład ich stanowi wyzwanie dla tłumacza. Motywatory pozwalają jednak na zlokalizowanie cechy głównej, dominującej nad innymi, nie pozbawiając nazwiska pewnej dwuznaczności.

Kałashnikov wyróżnia cztery typy nazwisk znaczących:

1)     Nazwiska, których element posiadający ładunek znaczeniowy nie jest zabarwiony stylistycznie, na przykład konotacja wyrażona terminem ekspresywnym: obraźliwym, kolokwialnym itd., np. „Parakeet".

2)     Nazwiska ekspresywne i charakterystyczne, których element niosący ładunek znaczeniowy jest stylistycznie zabarwiony: „Scribbler" (rzeczownik pospolity „scribbler" występuje w słowniku „Longman Dictionary of Contemporary English" i oznacza pisarzynę, pismaka):

Uczony, który nie jest w stanie zrozumieć znaczenia i wartości dzieł literackich, może napisać traktat zatytułowany: „Badania porównawcze użycia przecinka w dziełach literackich Otto Scribblera".

3)     Intersemantyzacja nazwisk, których motywatorami w wąskim kontekście stają się inne nazwiska. W tym przypadku pospolite tematy wyrazów, które znajdują się blisko siebie, tworzą pole semantyczne i stają się wzajemnymi motywatorami.