Czytelnia / Teoria tłumaczenia

3. Problem tłumaczenia

W tworzeniu dwujęzycznego leksykonu musimy wziąć pod uwagę istotną kwestię, że różne kultury mają w swoich językach różne swoiste elementy i w przypadku takich cech językowych leksykografowie często muszą uciekać się do dość długich wyjaśnień, aby przedstawić te pojęcia w sposób jasny i zrozumiały dla użytkowników słownika. Na przykład fish ' n' chips (smażona ryba z frytkami), football hooliganism (chuligaństwo futbolowe) itp., wymieniając tylko dwa, są wyrażeniami określającymi swoiste dla danej kultury zachowanie i świadomość pochodzenia. Wydaje się, iż wiele problemów w tłumaczeniu i wyjaśnieniu pojawia się, jeśli nie bierze się pod uwagę tej kwestii, a elementy językowe traktuje jako uniwersalne, podczas gdy są one w rzeczywistości swoiste dla danej kultury. Posłużmy się ponownie przykładem alkoholizmu, aby pokazać tę kwestię.

Prawie wszystkie dostępne słowniki angielsko-chińskie przetłumaczyły alkoholizm jako

(Longman Dictionary of Contemporary English, dwujęzyczny (angielsko-chiński); The English-Chinese Dictionary (Wydanie pełne); itp.). Jednak kiedy tłumaczy się

z powrotem na angielski, wówczas znaczy to zatrucie alkoholowe, poważny stan medyczny, który może doprowadzić do śmierci. Z drugiej strony alkoholizm odnosi się do problemu społecznego i fizjologicznego bardziej pospolitego w krajach Europy Północnej.

Być może ten nawyk przedłużającego się i nadmiernego spożywania alkoholu jest mniej spotykany w kulturze chińskiej i dlatego alkoholizm nie jest problemem społecznym, jak to ma miejsce na zachodzie i stąd brak w języku chińskim odpowiedniego słownictwa określającego alkoholizm. Albo też autorzy słowników po prostu kierowali się w przeszłości wcześniejszymi przykładami, które były przede wszystkim błędne. Następujące przykłady przedstawiające ten problem pochodzą z kilku najczęściej używanych słowników angielsko-chińskich:

1. The English-Chinese Dictionary (wydanie pełne) (Shanghai Yiwen, 1996)

Alkoholizm:

2. Longman Dictionary of Contemporary English (angielsko-chiński) (Longman Azja, 1997)

Alkoholizm: