Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Wiele narzędzi języka kontrolowanego stworzono z myślą o klientach korporacyjnych, a także ich zasobnych portfelach, a to nie sprzyja poszerzeniu kręgu potencjalnych odbiorców. Istnieje niewiele tego rodzaju narzędzi dostępnych w granicach 1000 – 5000 dolarów, np. the MaxIt Checker firmy Smart, cena większości waha się w granicach 50000 – 100000 dolarów, np. acrocheck firmy acrolinx czy CLAT (Controlled Language Authoring Tools) firmy IAI. Posiadanie markowych narzędzi, cieszących się większą popularnością niż te tańsze, nie zawsze pomoże małym firmom dobrze zarobić.

Korzystanie z języka kontrolowanego oznacza przystosowanie się do takich warunków pracy, w których autorzy będą mieli mniej swobody twórczej. Niektórzy z nich odłożyli na później promocję systemów zarządzania treścią, ponieważ, używając tych systemów, autorzy muszą pisać tekst w częściach, a potem korzystać z tych części, zamiast tworzyć nowe według własnego uznania.

Dlatego też należy się spodziewać, że wprowadzenie systemu, który nakazywałby autorowi stosować ustalone konstrukcje gramatyczne i styl każdego zdania oraz każdy termin specjalistyczny, wymaga wcześniej wielu szkoleń.

JĘZYK KONTROLOWANY A TŁUMACZENIE

Jednym z największych wyzwań, stojących przed organizacjami, które chciałyby zmniejszyć koszty i czas potrzebne do tłumaczenia swoich materiałów, jest to, że, pomimo połączenia systemów zarządzania treścią z technologiami pamięci tłumaczeniowych, w nowych tekstach występuje duży odsetek nietłumaczonych wcześniej fragmentów.

Możliwe jest poradzenie sobie z tekstem podzielonym na segmenty zdaniowe, ale najlepszym rozwiązaniem wydaje się dzielenie tekstów na podstawie ich tematu. A to oznacza, że ponowne wykorzystanie fragmentu jest mało realne. Innymi słowy, występuje zbyt duże zróżnicowanie w obrębie tych tematów!

W OBSZARZE WZORCA PAMIĘCI TŁUMACZENIOWEJ

Najbardziej skutecznym sposobem zoptymalizowania środowiska opartego na technologii pamięci tłumaczeniowych jest ujednolicenie źródła narzędzia takiej pamięci. Ujednolicenie oznacza ograniczenie wersji zdań. Pisanie tekstów z wykorzystaniem języka kontrolowanego zmniejsza liczbę wersji poprzez ograniczenie możliwości wyborów dostępnych dla autora.

Jest to prawdziwe, gdy język kontrolowany obejmuje nie tylko zagadnienia gramatyczne, styl oraz słownictwo, ale również funkcję tekstu.4 Funkcjonalne podejście do tworzenia języka kontrolowanego zawiera określone zasady dla różnych celów danego tekstu, takich jak nagłówek, warunek, proces czy ostrzeżenie. Przedstawiam dwa proste przykłady reguł funkcjonalnego języka kontrolowanego:

Funkcja tekstu: Krok (instrukcja)

Schemat: Czasownik (bezokolicznik) + przedimek + przedmiot + znak interpunkcyjny.

Przykład: Click the button. [Przyciśnij przycisk.]

Funkcja tekstu: Wynik (instrukcja)

Schemat: Przedimek + przedmiot + czasownik (forma czasu teraźniejszego) + znak interpunkcyjny.

Przykład: The window "Expense Report" appears. [Okno „Rubryka wydatki” się pojawia.]