Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Kategorię odchylenia omawianych przypadków prezentuje Tabela 4.

  Semestr pierwszy Semestr drugi
Wariancja 66.58 75.14
Oschylenie standardowe 8.16 8.67

 

Zależność pomiędzy wariancją a odchyleniem standardowym polega na tym, że odchylenie standardowe jest kwadratem wariacji. Pojęcie odchylenia standardowego jest jednym z najważniejszych miar statystycznych. Wskazuje ono na stałą wielkość, która została ustalona przez wartości w danych i różni się od średniej, żadne zaś dane nie będą kompletne, dopóki wszystkie znaczące odchylenia standardowe nie zostaną obliczone. Tabela 4 pokazuje więc odchylenie standardowe, które po pierwszym semestrze jest niższe niż przed nim, co oznacza, że po jest lepsze niż przed, a nie odwrotnie.

V. Analiza pojęć

W tradycyjnym ujęciu semantycznym pojęcie referencji odnosi się do związku pomiędzy słowem a tym, co dane słowo określa w rzeczywistym świecie. Referencja wyrazu „krzesło” byłaby więc związana z konkretnym krzesłem omawianym w danym momencie. W ujęciu spójności tekstu według Hallidaya i Hasan, pojęcie referencji jest podobne, jednak bardziej restrykcyjne. W ich mniemaniu nie oznacza bezpośredniego związku między słowami a ich pozajęzykową reprezentacją, ale związek podobieństwa istniejący pomiędzy dwoma wyrażeniami językowymi. Rozważmy następujące zdanie:

Pani Thatcher zrezygnowała. Ogłosiła ona swoją decyzję dzisiaj rano.

Zaimek osobowy ona wskazuje na panią Thatcher w obrębie świata tekstowego. Referencja bardziej w sensie tekstowym niż semantycznym, pojawia się w sytuacji, kiedy czytelnik odkodowuje informację zawartą w zdaniu, odwołując się do innych wyrażeń, które znajdują się w najbliższym kontekście. Powstająca w ten sposób spójność wynika z kontinuum referencji, dzięki któremu ten sam element pojawia się w dyskursie po raz drugi. Referencja umożliwia czytelnikowi lub słuchaczowi śledzenie uczestników, relacji, czy wydarzeń w tekście.

Substytucja i elipsa, w odróżnieniu do referencji, traktuje tekst bardziej pod kątem gramatycznym niż semantycznym. W substytucji jeden element językowy jest zastępowany drugim, na przykład:

Do you like movies? (Czy lubisz filmy?)

I do.
(Lubię).

W powyższym przykładzie I do (lubię) jest substytutem like movies (lubisz filmy). Elementami językowymi w języku angielskim, używanymi często jako substytuty są m.in. czasownik posiłkowy do, podmiot bezosobowy one, czy też partykuła the same.

Elipsa związana jest z pominięciem elementu językowego. Innymi słowy, nie znajduje on zastępstwa. Dany element nie zostaje wypowiedziany, nie oznacza to jednak, że nie jest zrozumiany. Nie dotyczy to przypadków, w których słuchacz czy czytelnik ma za zadanie dostarczyć brakujących informacji, ale tych, gdzie struktura gramatyczna sama w sobie wskazuje na element lub elementy językowe, które zawierają istotne informacje.