Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Niektórzy autorzy rozważają, czy standard, jaki przyjmują różne kraje hiszpańskojęzyczne jest tak wysoki, że można by prawie mówić o istnieniu neutralnej odmiany języka hiszpańskiego (por. 2), który istnieje wraz z językową różnorodnością i bogactwem terytoriów hiszpańskojęzycznych. Uważają oni również, że różnice powstają w wyniku używania określonych kolokacji, form czasownika, ogólnie rzecz biorąc, słownictwa, które nie jest bardzo powszechne w niektórych rejestrach w języku hiszpańskim na półwyspie (albo nie jest w użyciu i jest uznawane za archaiczne, albo nie posiada określonego znaczenia w języku hiszpańskim, jakiego używa się w Hiszpanii)9; nie jest jednak to przeszkodą w samym zrozumieniu. Poniżej zamieszczono przykłady, które znaleziono w czasopiśmie Adolescencia, wydanym w Meksyku, Revista Cubana de salud pública, z Hawany, lub Acta Odontológica Venezolana:
• el comportamiento sexual violentador precede serios problemas....
• Contribuir a nuestro actuar cotidiano
• Lo que ha propiciado que recién a la fecha las condiciones aún no están plenamente dadas
• Sexualidad asediada por la pandemia del sida
• Evidenciar superficialidad
• Arribo a la primera relación sexual
• Adolescentes abortistas,
• En condiciones naturales, su único hospedero es el hombre
• itd.

Prawda jest jednak taka, że czasami mamy do czynienia z czasopismami zajmującymi się badaniami nad opieką zdrowotną, które to zawierają gatunki popularne i informacyjne ze strukturami gramatycznymi i słownictwem specyficznym dla różnorodności geograficznej. Przypadki takie są w stanie zatrzymać płynną komunikację i mogą być początkiem wielu problemów. Jest to przykład z czasopisma Adolescente (biuletynu kwartalnego jednostki zajmującej się badaniem usług leczniczych), sponsorowanego przez PAHO. W jednym wydaniu (rocznik 2, wyd. 2) jedna ze stałych rubryk, zatytułowana Información científica, zawiera badanie autorstwa Dr Marthy Villaseñor na temat poglądów nastolatków odnośnie do ulotek dotyczących edukacji seksualnej. Znajdują się tam, jako próbka niektórych konkluzji z badania, fragmenty opinii, wyrażonych przez nastolatków, czego przykładem jest:
Los folletos más interesantes son los más gráficos, o sea de monitos conocidos, están metiendo monos de Trino y están bien, son monos populares y atraen mucho [...] colores vivos, llamativos de mírame a huevo, con un holograma, diseñado con un condonzote... sí, con un condonzote como libro, una pastilla anticonceptiva que se abra así como acordeón, que se abra en tercera dimensión.

Nie są to oczywiście najbardziej powszechne przykłady, jednak prawda jest taka, że prezentacja takich fragmentów w naukowych tekstach popularno-informacyjnych może utrudniać komunikację, która byłaby łatwiejsza dzięki istnieniu ogólnohiszpańskiej normy (tłumaczenie wewnątrzjęzykowe).

3.3. Hiszpański neutralny i Spanglish w tłumaczeniu medycznym

Jednak moim zdaniem istnieje inny bardzo ważny problem, który jest powiązany z tłumaczeniem medycznym i dotyczy jedynie określonych gatunków popularno-informacyjnych, w zależności od sytuacji geograficznej. Odnoszę się do gatunków, które krążą po Stanach Zjednoczonych, gdzie ludność hiszpańskojęzyczna jest bardzo liczna.

Jedynie zapotrzebowanie społeczne i istnienie szczególnych czynników pragmatycznych, dotyczących sytuacji i uczestników aktu komunikacji, może być pomocne w zrozumieniu pozornie niewytłumaczalnego przypadku rozpowszechniania się niepoprawnej odmiany – Spanglish – w naukowych tekstach popularyzujących. Ta odmiana, o czym się już przekonaliśmy, jest obecna nieprzerwanie w niektórych środkach masowego przekazu, a nawet w czasopismach naukowych wydawanych w Stanach Zjednoczonych (por. 2.1).

Jak rozumiem, istnienie neutralnej wersji języka hiszpańskiego, wspierane przez odpowiednią standaryzację i rozpowszechnianie, pomogłoby zwalczyć niewłaściwe używanie, które, na co zwróciliśmy już uwagę powyżej, jest zdecydowanie częściej skutkiem słabych interpretacji z języka angielskiego. W tym samym czasie umożliwiłoby to wydanie naukowej literatury popularyzującej w języku, który jest do przyjęcia zarówno przez hiszpańskojęzyczne społeczeństwo zamieszkujące Stany Zjednoczone, jak i przez inne osoby mówiące po hiszpańsku, które byłyby nią zainteresowane, a nie znajdują się pod naciskiem języka angielskiego w codziennej komunikacji. Co więcej, miałoby to wpływ na większą liczbę publikacji i w wyniku tego mogłoby doprowadzić do wzrostu ilości wyników badań tłumaczonych z języka angielskiego.