Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Są jednak i tacy, którzy bronią istnienia tej neutralnej wersji, lecz nie jako koncepcji pozbawionej tożsamości. Zamiast tego, postrzegają ją jako sposób na zbliżenie do siebie 400 milionów użytkowników języka hiszpańskiego bez utraty własnej tożsamości w tym samym czasie. Jest to np. opinia A. Grijelmo (1999), który udziela poparcia dla istnienia tzw. wersji neutralnej (nie należy jej mylić z podstawową bądź ubogą) i pomaga usprawnić komunikację wśród różnych krajów, w których mówi się po hiszpańsku. W podobnym tonie A. López González (2003) uznaje bogactwo oraz różnorodność języka hiszpańskiego, lecz twierdzi, że „existe una necesidad comunicativa, de índole económica en esta era de la globalización y de „las convergencias” de sintetizar esta diversidad” (str. 524).4


W wydanym na 2005 r. Diccionario Panhispánico de dudas, 21 Oficjalnych Akademii Języka Hiszpańskiego popiera istnienie uświadomionej ogólnohiszpańskiej normy oraz twierdzi (2005: XIV), że z powodu jego ponadnarodowego charakteru (używany w ponad 20 krajach), hiszpański składa się aktualnie z szeregu różnych norm. Pomimo to, posiadają one wspólną podstawę, dającą się zaobserwować w oficjalnej grzecznościowej komunikacji, w której występuje niewiele odmian geograficznych (są one prawie zawsze leksykalne lub foniczne, o ile w ogóle występują). Według nich, hiszpański standardowy jest reprezentowany przez te oficjalne grzecznościowe zwroty, których używamy, „gdy czujemy potrzebę wyrażenia się stosownie" w mediach, esejach bądź w książkach naukowych i technicznych. Jednym słowem, ten pogląd jest kompromisem pomiędzy różnymi opiniami, które zostały przedstawione powyżej, to jest występowania neutralnej/standardowej odmiany hiszpańskiego, która współistnieje z językową różnorodnością oraz bogactwem różnych terytoriów, gdzie używany jest język hiszpański, i która niekoniecznie musi go zniszczyć.
Pomimo to problem nadal istnieje w przypadku tekstów, które pomimo że uchodzą za specjalistyczne, nie są tworzone według zasady dobierania oficjalnych grzecznościowych zwrotów, o czym wspominali naukowcy i o czym powinniśmy się przekonać.

2.1. Osobliwa odmiana, tzw. Spanglish

Zanim będziemy kontynuować analizę relacji pomiędzy hiszpańskim neutralnym a tłumaczeniem medycznym, należy krótko rozważyć problem Spanglish, który w ostatnich latach wdarł się do środków masowego przekazu, a nawet do niektórych specjalistycznych gatunków oraz jest mylony z neutralną odmianą języka. Problem ten jest szczególnie widoczny w Stanach Zjednoczonych (oraz w kilku krajach Ameryki Środkowej, a także na Karaibach)5, z powodu zróżnicowanego językowego oraz kulturowego pochodzenia ludności oraz dużej liczby mieszkających tam użytkowników języka hiszpańskiego.
Niepodważalny jest wpływ, jaki historycznie miał język angielski (i nadal ma) na niektórych obszarach Ameryki, gdzie używany jest język hiszpański. Oczywiście dla niektórych autorów użyteczność neutralnej odmiany hiszpańskiego polega dokładnie na zdolności do stawienia czoła hegemonii języka angielskiego (zob. na przykład, Carmen Perilla, profesor literatury latynoamerykańskiej na UNT (Tacumán), La Gaceta, 11/11/2005).

Jednak prawda jest taka, że teksty w języku hiszpańskim, które powielają syntaktyczne i gramatyczne struktury języka angielskiego można zaobserwować coraz częściej (a jeszcze bardziej w USA). Bardziej niepokojące jest używanie nowych wyrażeń, które są efektem syntezy struktur językowych dwóch języków i które zacierają różnice pomiędzy nimi. Nie mówimy tu jedynie o wpływie języka angielskiego (problem, na temat którego zapisano ryzy papieru w literaturze i który jest odczuwany w większości języków europejskich) w takich dziedzinach, jak informatyka lub nowe technologie, przede wszystkim od kiedy stały się one ogólnie dostępne dla dużej części ludności. W języku hiszpańskim, na przykład, problem wywołał sprzeczne opinie w związku ze sposobem, z jakim Akademia (Real Academia de la Lengua Española) zajmowała się określonymi problemami; a istotnie nikt nie jest zdziwiony, gdy słyszy, że ktoś ma zamiar „hacer una rellamada,” „revisitar la producción científica de un autor,” lub że ktoś „vuelve en cinco minutos” lub „ha llegado en tiempo.” Tysiące takich przykładów można odnaleźć w codziennej mowie.