Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Dlaczego tak jest? Ponieważ bóg Hermes jest postrzegany jako aktywna siła natury, jako spełnienie potrzeb natury: wyjaśniania, rozjaśnienia, tłumaczenia.

Innymi słowy, Grecy uznali za pewnik, że nie wszystko jest zrozumiałe, i że potrzebujemy sposobów aby to zrozumieć - co często czynimy. I dlatego stworzyli boga, który to dla nich robił. To właśnie nim jest Hermes.

Zajmijmy się teraz słowem dragoman, które jest szczególnie interesujące, dlatego chcę do niego wrócić. Ale najpierw chciałbym zająć się tym samym co przed chwilą analizowaliśmy w języku greckim, ale tym razem po łacinie. To jest słowo, które odnosi się zarówno do tłumaczenia pisemnego, jak i ustnego:

interpres

Spójrzmy teraz jakie definicje tego słowa podaje słownik języka łacińskiego i jestem pewien, że zauważycie pewne podobieństwa do przykładu z języka greckiego:

[SLAJD 2]

Znaczenia interpres:

[inter pres: prehendo, prendo, łapać, uchwycić się, chwytać, brać]

(we współczesnym języku włoskim: Il ladro, l'hanno preso - oni złapali złodzieja)

Dosłownie: „Złapany pośrodku"

Pośrednik, mediator,
agent, negocjator,
Interpres divum, posłaniec, Merkury
osoba wyjaśniająca, tłumacząca, tłumacz

Źródłem tych definicji jest sztandarowa pozycja, angielski Słownik języka łacińskiego [An Elementary Latin Dictionary] autorstwa Charltona Lewisa.

W końcu chciałbym przeanalizować słowo dragoman, które, jak zaraz zobaczymy, jest z pewnych powodów najbardziej godne uwagi spośród tych trzech słów, chciałbym także dokonać pewnej generalizacji na temat tego, czego te trzy słowa mają nas nauczyć.

(Powinienem zacząć od zapewnienia wszystkich słuchaczy, którzy podobnie jak ja mają ucho do wychwytywania gier słownych oraz sprośnych skojarzeń, że słowo „dragoman" definitywnie NIE odnosi się do mężczyzny przebierającego się w damskie ciuszki.)

[SLAJD 3] Dragoman...

Jedno z najstarszych istniejących słów-

Hiszpański: Trujaman
Francuski: Trucheman
Łaciński: Dragumannus
Grecki: Dragoumanos
Arabski: Targuman
Aramejski: Turgemana
Hebrajski: Targûm
Akadyjski: Targumanu