Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Główne daty i wydarzenia w historii translacji

Alex Gross

tłum. Renata Barszczewska

Źródło:

Wykład wygłoszony w dniach 30 września-2 października 2004 r. w Xalapie, w Meksyku, na Uniwersytecie Veracruz podczas konferencji poświęconej św. Jerome'owi.

Nieco skrócona wersja tego wykładu została opublikowana w styczniu 2005 r. w magazynie „Translation Journal".

Podsumowanie: celem wykładu jest przedstawienie kilku popularnych wątków w historii translacji lub przynajmniej wykazanie podobieństw między współczesną i antyczną myślą w tej dziedzinie.

Za przykład posłużą problematyczne tłumaczenia z języka sumeryjskiego na hebrajski, ze świętego języka egipskiego na grekę homerycką, z aramejskiego na arabski oraz okupione krwią wysiłki tłumaczy takich jak perski tłumacz ustny skazany na śmierć przez Temistoklesa, angielscy i francuscy tłumacze spaleni na stosie przez religijnych konserwatystów, Walter Benjamin zmuszony w Hiszpanii do popełnienia samobójstwa czy Hitoshi Igarashi, zamordowany tłumacz Salmana Rushdiego.

Wykonane przez Woltera tłumaczenie monologu Hamleta na rymowany dwuwiersz aleksandryjski w stylu Racine'a będzie zestawione i porównane z problemami występującymi podczas pracy tłumaczeniowej z innymi "językami prezentacji publicznej", jak np. epigramatyczne czteroznakowe chińskie sentencje dotyczące filozofii, poezji i medycyny.

Opisana zostanie praca pewnego znaczącego Hiszpana, który dawno temu wynalazł pierwszą relacyjną bazę danych i który próbował znaleźć łącznik pomiędzy chrześcijaństwem i islamem, tłumacząc swoje prace na arabski, a także kariera Xuanzanga, prawdopodobnie najbardziej znanego na świecie tłumacza.

Po krótkim przedstawieniu perskiej akademii tłumaczenia w Jundishapur i zbieżności jej przekonań z przekonaniami szkoły Toledo skupimy się na próbie scharakteryzowania ostatnich pięćdziesięciu lat w translacji, w przeciągu których nastąpił największy rozwój tej dziedziny oraz pojawiły się interesujące opinie na temat językoznawstwa i tłumaczenia maszynowego.

Kilka innych przykładów badań autora na temat historii translacji można znaleźć na jego stronie internetowej: http://language.home.sprynet.com/trandex.htm#tranhist

Jego ostatnia praca zawierająca recenzję hiszpańskiej książki poświęconej terminologii ukazała się w magazynie „Translation Journal": http://accurapid.com/journal/30review2.htm

Drodzy Profesorowie, Szanowni Tłumacze, Panie i Panowie,

jako że większą część mojej pracy wygłoszę w języku angielskim, pozwolę sobie, w ramach wstępu, powiedzieć kilka słów po hiszpańsku. Po pierwsze jestem niezwykle zaszczycony i wdzięczny Wam za zaproponowanie mi wygłoszenia tu wykładu na temat historii translacji.