Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Tłumaczenie angielskie nie zawiera ani alegorii, ani sarkazmu, mimo to doskonale zachowuje sens oryginału. Istnieje jednak sposób, aby stylistycznie oddać kpinę poprzez pragmatyczne, wolne, mniej osadzone w kontekście i bardziej kreatywne tłumaczenie (z odpowiednią ironiczną intonacją), jak np.: „Czyż nie jest interesujące słuchanie tego człowieka!”, „Jak miło się Pana słucha, Panie Gaduło!” itp.

 

Podsumowując, zadziwiający jest fakt, że paradoksalnie milczenie jest postrzegane głównie jako zaleta, a rzadko jako wada. Częściej jest to uwidacznianeraczej w sposób pośredni niż bezpośredni, poprzez stylistyczne figury i związki, jak również ich efekty i funkcje, które podkreślają, interpretują i uwydatniają konotacje dotyczące milczenia. Jeszcze bardziej zadziwiające, paradoksalne i skomplikowane związki zostały ukazane w następujących wyrażeniach alegorycznych związanych z mową, począwszy od tych, które to potwierdzają.

 

Mowa

 

1. „أحلى الكلام” [ahla l-kalaam] Dosł.: „Najsłodsza mowa”: „Najlepsze słowa”. Zdanie to jest jedyną aluzją do Świętej Księgi Koranu i do prorockich tradycji Muzułmanów, jak również do języka poezji, a w szczególności poezji miłosnej. Stworzony obraz ma związek ze smakiem, ale nie jakimkolwiek, tylko z najsłodszym smakiem znanym człowiekowi. W przypadku tym słodycz nie ogranicza się tylko do jednego aspektu mowy, ale dotyczy jej wszystkich aspektów. Jest to swojego rodzaju doskonały język, postrzegany jako najlepszy, najsłodszy, najpiękniejszy, retoryczny, estetyczny, ekspresyjny, i dlatego też najbardziej atrakcyjny ze wszystkich języków. Jest to niespotykany rodzaj języka. Prezentuje wszystkie alegoryczne umiejętności i sprawności, jak również zawiłości zestawionych zbitek słów. Zdanie to mogłoby być pochwałą najlepszej części języka pisanego lub mówionego.

Precyzyjne znaczenie i metafora, obecne w oryginale, zostały oddane w trakcie przekładu na język angielski, jednak tłumaczenie to wywołuje odmienne konotacje.

 

2. „حديث شريف” [hadeethon shareef] Dosł.: „Zaszczytne powiedzenie” (prorok Muhammad)”: „Tradycja/powiedzenie proroka”. Zazwyczaj nie mówi się o powiedzeniu, że jest zaszczytne, jako że wyraz ten odnosi się tylko do ludzi. Jednak w tym przypadku mamy do czynienia ze specjalnym rodzajem powiedzenia wysłannika Allacha, Muhammada (niech spoczywa w spokoju). Tak więc metafora ta została zapożyczona po to, aby uwznioślić i otoczyć czcią każde jego powiedzenie. Wywiera ona na wszystkich Muzułmanach dosyć pozytywny efekt przywiązania. Jest to jedno z wielu zdań używanych do opisania Proroka, wśród których „shareef” „zaszczytny” stanowi powszechnie używany mianownik: „Jego zaszczytna twarz/głowa/ręka” itp., każda z tych metafor ma na celu gloryfikację Proroka, jego powiedzeń, uczynków, tego co posiada. Dodane do nich są zdania, takie jak „المصحف الشريف” [almus-hafu sh-shareef], odnoszące się do Świętej Księgi Koranu i „الحرمان الشريفان” [al-haramaani sh-shareefaan], odnoszące się do dwóch świętych meczetów w Mekce i Arabii Saudyjskiej.

 

3. „كلامك دهب/من دهب/ذهب”(عا) [kalaamak dahab/min dahab (col.)] Dosł.: „Twoja mowa jest złotem/ze złota”: „Twoja mowa jest złotem/złota”. W przypadku tym mowa została porównana do złota w taki sam sposób jak milczenie (patrz powyżej). Istnieje doskonała materialna harmonia pomiędzy złotem a mową, która uznawana jest za dużą wartość. Jednak nie chodzi o każdy jej typ; lecz o mowę związaną z określoną sytuacją, na dany temat, skierowaną do danej osoby, która akceptuje ją poprzez swój komentarz, wymawiając właśnie to zdanie. Tak więc wyrażenie to nie dotyczy każdej mowy.

 

Należy poświęcić w tym przypadku uwagę trzem kwestiom stylistycznym. Pierwszą z nich jest różnica pomiędzy dwoma wersjami wyrażenia: „mowa jest złotem” i „mowa jest ze złota”, które pozornie są takie same. W rzeczywistości jednak różnią się, gdyż druga wersja implikuje metale inne niż złoto i nie utożsamia ona mowy ze złotem, która jest wykonana ze złota jako z surowca, podczas gdy pierwsza wersja porównuje ze sobą dwa elementy: mowa jest złotem; złoto jest mową (patrz również przykład 1 poniżej). Po drugie, utożsamianie mowy ze złotem zwraca uwagę na jej budulec, jest więc tak samo cenna jak złoto. Po trzecie, takie porównanie dotyczy materiału badawczego a nie podstawy moralnej.

Angielski ekwiwalent doskonale odpowiada pierwszej wersji i dlatego spełnia wszystkie jej funkcje i wywołuje takie same efekty jak oryginał.