Czytelnia / Teoria tłumaczenia

Milczenie

 

To zadziwiające, że milczenie bywa bardzo gorąco zalecane i nakazywane w wielu przenośniach,w innych natomiast jest krytykowane w sposób niebezpośredni.Prowadzi to do powstania bardzo ciekawych związków stylistycznych, co potwierdza ten artykuł.

 

1. „خير الخلال حفظ اللسان” [khayru l-khilaali hifzu l-lisaan] Dosł.: „Największa zaleta to trzymać język za zębami”: „Najlepsze, co można zrobić to trzymać język za zębami.” Metaforyczny obraz wywoływany przez słowo „حفظ” „trzymać” zaleca trzymać język za zębami w sposób dosłowny, co oznacza „nie używać go wcale”. Angielski ekwiwalent „trzymać” posiada znaczenie powstrzymania języka od mówienia poprzez jego dosłowne trzymanie, jest to z całą pewnością zrozumiałe, ale nie praktykowane przez użytkowników języka. Aby przekonywać, zdanie to ukazuje, że trzymanie języka za zębami jest największą zaletą człowieka.Stanowi to duchowe wsparcie i wyraża ogromny szacunek dla ludzi jako istot społecznych.

Samo wyrażenie można zinterpretować jako konieczność mówienia tylko tego, co niezbędne, używania tylko ważnych i potrzebnych słów, szczególnie w mowie codziennej. Mimo to wierzę, że wcześniejsza konotacja stanowi podstawoweznaczenie tego zdania. Z drugiej strony, rym niedokładny pomiędzy słowami „khilaal” i „lisaan”, jak również powtórzenie liter „kh” w dwóch pierwszych słowach dowodzą częstego stosowania rymów w znanych powiedzeniach, ponieważ służą one ich lepszemu zapamiętywaniu.

 

Podobny charakter mają zdania: „احفظ (عليك) لسانك” [ihfaz ('alayka) lisaanak], jak również„أمسك (عليك) لسانك” [amsek ('alayka) lisaanak]. Obydwa znaczą: „Trzymaj swój język”. Oba mogą zostać użyte w przypadku szybkiej reakcji na czyjeś stwierdzenie oraz mogą stanowić radę dla każdego, aby uważał lub siedział cicho.

 

Angielski przekład dwóch ostatnich zdań zawiera perfekcyjne ekwiwalenty, podczas gdy pierwsze tłumaczenie jest tylko częściowo wierne oryginałowi, stara się ono zachować formę stopnia najwyższego, aby wykazać zamierzoną funkcjonalną przesadę obecną w oryginale arabskim.

 

2. „ربما كان السكوت جواباً”[rubbama kana s-sukootu jawaaban] Dosł.: „Możliwe, że milczenie jest odpowiedzią”: „ Milczenie mogłoby być czasami odpowiedzią”. Alegoria w tym zdaniu ukryta jest w słowie milczenie, które samo w sobie jest symbolem dobrej odpowiedzi, i może być bardziej ekspresyjne od wypowiedzi słownej. Zazwyczaj milczenie dosłownie oznacza brak jakiejkolwiek odpowiedzi, w przypadku gdy wymagane jest słowne potwierdzenie. Jednak milczenie w takiej sytuacji ma znaczenie symboliczne i wyraża zamierzony komunikat, może to być zadowolenie, niezadowolenie, złość, zgoda, złośliwość, strach, wahanie, „nie wiem” itp. Tak więc milczenie ma bardzo znaczące konotacje stylistyczne, na które musi zwrócić uwagę zarówno analityk, jak i tłumacz.

 

Nie ma nic niesamowitego w ekwiwalencie w języku docelowym. W przedstawionym przypadku słowo „rubbamaa” „być może” wyraża prawdopodobieństwo, że dwie przeciwne możliwości mogą w takim samym stopniu zaistnieć. To znaczy, milczenie może/nie może być równoznaczne z odpowiedzią. Takie samo znaczenie zostało wyrażone w języku angielskim. Oznacza to, że słowo „rubba” jest bardziej prawdopodobne i bardziej pewne niż „rubbamaa”, chociaż na pierwszy rzut oka obydwa mogą znaczyć „mogłoby/być może” itp. Z drugiej strony, słowo „kaana” „było” nie odnosi się wyłącznie do przeszłości; tylko do ponadczasowej teraźniejszości. Dlatego też zostało ono przetłumaczone jako „jest”.