Czytelnia / Teoria tłumaczenia

W tym kontekście istnieją przysłowia i znane powiedzenia o częściowo przysłowiowym charakterze, które posiadają podobne negatywne konotacje dla bezsensownej rozmowy: „كلام الليل يمحوه النهار” [kalaamu l-layli yamhoohu n-nahaar] Dosł.: „Dzienna rozmowa wymazuje rozmowę nocną”: „Co jest powiedziane w nocy, zapomina się następnego dnia”, co insynuuje trywialną rozmowę, w przeciwnym razie nie zostanie zapomniane; „كلامه ريح في قفص” [kalaamuhu reehon fee qafas] Dosł.: „Jego mowa jest jak wiatr zamknięty w klatce”: „Jego mowa rozpływa się w rzadkim powietrzu”, co po raz kolejny wskazuje na trywialną rozmowę; „وبعض القول يذهب في الرياح” [waba'du l-qawli yathhabu fi r-riyaahi] Dosł.: „Trochę gadania przemija z wiatrem”: „Część gadania rozpływa się w powietrzu”, co po raz kolejny podkreśla trywialność przynajmniej jakiejś części wypowiedzi „لغو/لهو الحديث[lagwu/lahwu l-hadeeth] Dosłownie: „Zmarnowane gadanie”: „Nonsens/słowotok”, oznaczają bezsensowne, niepotrzebne gadanie;

 

 

 

 

 

أسمع جعجعة ولا أرى طحناً” [asma'u ja'ja'atan walaa araa tahnan] Dosł.: „Słyszę hałas młyna, nie widząc go” „Słyszę kołowrotek, a nie widzę młyna”, wyrażenia te podkreślają bezsens głośnego, pompatycznego paplania nie popartego działaniem, tak jak szczekanie psów, które nie gryzą.

 

Ostatnie przysłowie pochodzące z Szekspira ma prawdopodobnie arabskie korzenie, dlatego też nie sprawia żadnych problemów w tłumaczeniu. Również wyrażenia „nonsens/bzdury”, „puste/bezsensowne gadanie” i „przenikliwy, uderzający w samo sedno” są dobrze znane w języku angielskim i całkowicie lub częściowo oddają znaczenie i alegorię swoich odpowiedników z oryginału.

 

4. „لسان حلو” [lisaanon hulw] Dosł.: „Słodki język”. Metaforyczne określenie języka jako słodkiego sugeruje powierzchowne, aluzyjne znaczenie (niepotrzebne użycie wielu życzliwych, przyjaznych słów) oraz domniemane znaczenie (tzn. hipokryzja jako sposób, aby coś zdobyć), które stanowi w tym przypadku znaczenie zamierzone. W obydwu językach stosuje się obraz smaku, aby odzwierciedlić podwójne znaczenie miłych słów. Jednakże, nie dotyczy to zdania „kalaam hulw” „przyjemna rozmowa” (patrz wyżej). Wyrażenie to ma charakter bardzo pasywny, jest używane do opisu hipokryzji w jakiejkolwiek sytuacji.

 

Dwoma analogicznymi, również popularnymi wyrażeniami są: „طري اللسان” [tariyyu l-lisaan] Dosł.: „Osoba o łagodnym języku”: „Osoba o słodkim języku”; i "رطْب اللسان" [ratbu l-lisaan] Dosł.: „Osoba o wilgotnym języku”: „Osoba o słodkim języku”. Z punktu widzenia stylistycznego interesujące jest, jak metaforyczne słowa występujące w tych trzech zdaniach ('hulw', 'tariyy', 'ratb'- 'sweet', 'soft', 'wet') wywołują dosyć znane, pozytywne konotacje uprzejmości, przyjacielskości, zażyłości oraz towarzyskości i kontrastują z czarnym, brzydkim, odrażającym, wstrętnym i niegrzecznym obrazem hipokryzji w sercu osoby „posiadającej słodki język”. Takie paradoksalne zestawienie antonimów ma na celu jeszcze bardziej negatywne ukazanie hipokryzji. Warto zacytować w tym momencie znane przysłowie: „والضد يُظهر حسنَه الضد” [wad-diddu yuzhiru husnahu d-diddu]: „Nic nie jest dobre ani złe, jeśli nie jest porównane do czegoś innego”.

 

5. „لسان من رُطَب ويد من خشب” [lisaanon min rutab wayadon min khashab] Dosł.: „Język dojrzałych daktyli i drewniana ręka”: „Słodki język i sroga dłoń”. Wyrażenia te są przepełnione alegorią. Słodkość i miękkość języka czerpie się z dojrzałych daktyli, które są najsłodsze i najbardziej delikatne. Słowa upodobnione do daktyli są z nimi całkowicie utożsamiane, gdy smakuje i doświadcza ich język.