Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Dzisiejsza sytuacja wskazuje, że (zazwyczaj bezwarunkowe) założenie, że FAHQT powinno być celem głównym tłumaczenia maszynowego okazało się błędne. Oznacza to, że powinniśmy zdawać sobie sprawę z niskiej jakości tłumaczeń wykonanych przez systemy tłumaczenia maszynowego oraz z faktu, że jakość ta nie została znacznie poprawiona od późnych lat osiemdziesiątych (a nawet siedemdziesiątych) dwudziestego wieku. Oznacza to również, że będziemy musieli stawić czoła wielu sprzecznościom: z jednej strony tłumaczenie maszynowe dąży do zastąpienia człowieka, z drugiej natomiast, badania nad tłumaczeniem maszynowym są błędnie prowadzone, ponieważ tłumaczenie stricte maszynowe jest niemożliwe.

Wpływ Internetu na rozwój badań w ostatnich latach był bardzo znaczący: przyspieszony wzrost tłumaczeń online wykonywanych w czasie rzeczywistym oraz rozwój wielu systemów przeznaczonych specjalnie do tłumaczenia stron WWW i poczty elektronicznej. Popyt na szybkie tłumaczenie będzie z pewnością się zwiększał ale jednocześnie użytkownicy będą oczekiwali lepszych efektów. Z pewnością zaobserwujemy też większe zapotrzebowanie na systemy translacyjne przeznaczone do tłumaczenia wiadomości internetowych, które często zawierają wyrażenia kolokwialne bądź są błędnie skonstruowane. Starsze metody, oparte na regułach gramatycznych (RBMT), prawdopodobnie nie będą przydatne w pracy z takimi tekstami, natomiast metody oparte na zbiorach danych wykorzystujące obszerne bazy danych dostępne w Internecie z pewnością mogłyby tę pracę ułatwić. Jednak dotychczas nie zostało przeprowadzonych wystarczająco dużo badań na temat takich systemów. Jednocześnie Internet oferuje środki, dzięki którym możliwe jest dużo szybsze dostarczenie dobrej jakości tłumaczeń odbiorcom indywidualnym oraz mniejszym spółkom.

Niektórzy sprzedawcy systemów tłumaczenia maszynowego oferują usługi tłumaczeniowe wzbogacone o korektę wykonaną przez człowieka. Z czasem przybędzie z pewnością takich ofert. Jest również prawdopodobne, że istnienie niskiej jakości tłumaczeń wykonanych przez internetowe oraz komercyjne oprogramowanie tłumaczenia maszynowego przyczyni się do zwiększenia zapotrzebowania na dobrej jakości tłumaczenia wykonane przez tłumaczy, którzy nie mieli dostępu to tego typu pomocy translacyjnych. Kolejną istotną zaletą Internetu jest fakt, iż będzie on miał wpływ na sam kształt oprogramowania. Użytkownicy Internetu będą szukać w nim informacji, niezależnie od tego w jakim języku będą one napisane czy przechowywane – translacja będzie zatem jednym z wielu środków służących do tego celu. Użytkownicy będą potrzebować spójnie zintegrowanych z tłumaczeniem systemów wyszukiwania informacji. Konferencja ta jest dowodem na to, że rozpoczęto już szereg badań w dziedzinach takich jak wielojęzykowe wyszukiwanie informacji, wielojęzyczna sumaryzacja, itp.

Jestem przekonany, że w niedługim czasie takie systemy będą dostępne na rynku i w Internecie. Prawdopodobne jest również, że w przyszłości będzie mniej systemów stworzonych wyłącznie do tłumaczenia maszynowego (internetowych, komercyjnych lub innych) ale powstanie coraz więcej programów komputerowych, które będą oferowały szereg możliwości, w tym również systemów TM. Z pewnością w niedługim czasie wszystkie programy przetwarzające teksty będą wyposażone w funkcję tłumaczenia maszynowego (w Japonii już dziś jest to standard). Zintegrowane oprogramowanie przetwarzające tekst będzie normą już nie tylko dla międzynarodowych korporacji, ale będzie również dostępne dla każdego użytkownika komputera (bez znaczenia czy będzie to komputer stacjonarny, laptop, czy inna platforma) oraz dla każdego urządzenia (np. telewizor, telefon komórkowy), które będzie połączone z komputerem. Co więcej, nie będzie to koniec systemów oprogramowania TM, ale spowodowana ich popytem ekspansja dostępna w przystępnej formie dla przyszłego społeczeństwa informacyjnego. W przeszłości często dochodziło konfliktów między zwolennikami tradycyjnego tłumaczenia a zwolennikami komputerowego oprogramowania translacyjnego. Ale dzisiaj, u schyłku XX wieku, stało się oczywiste, że systemy TM mogą i będą istnieć obok profesjonalnych tłumaczy, ponieważ umiejętności człowieka będą zawsze potrzebne. W przypadku, gdy potrzebne będzie wysokiej jakości tłumaczenie nadające się do publikacji, zarówno tłumacze, jak i oprogramowanie tłumaczenia maszynowego odegrają ważną rolę.