Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Jeśli ktoś szukał konkordancji dla słowa fall, amerykańskiego synonimu autumn, mógł znaleźć referencje dla the fall foliale season, brillant foliale in fall i stunning fall foliale.

5. Ostrzeżenie

Niektórzy badacze, na przykład Ball (1997), ostrzegają, że używanie tekstów elektronicznych może zachęcić analityka do szukania tylko tego, co jest łatwe do odnalezienia – widzimy tylko to, co otrzymujemy: nie zauważymy tego, czego nie znaleźliśmy. Jednak doświadczenie wynikające z włączenia analizy korpusów do zajęć tłumaczeniowych sugeruje, że kreatywne wyszukiwanie może zaowocować satysfakcjonującą liczbą odkryć i odpowiedzi na pytania, których tłumacz nie zadałby na pierwszym miejscu. Pojawiają się pewne obawy dotyczące faktu, iż korpusy mogą zwiększać tendencję tłumaczonych tekstów do „normalizacji” (tj. tworzenia przekładów bardziej klasycznych i konwencjonalnych):

„Korpusy są z natury konserwatywne, dlatego też podkreślają charakterystyczne użycia, w ten sposób zaznaczając schematy, a tłumacze ciągle przeszukują korpusy w celu upewnienia się o ważności i istnieniu kolokacji, zmian znaczenia wyrażeń itp. Ciągłe przetwarzanie wcześniejszych wypowiedzi może przyczynić się do tego, że język stanie się coraz bardziej konwencjonalny” (Stewart, 2000).

Jednak prawdą może być coś przeciwnego – KWIC często proponuje wiele możliwości kolokacji i zdań, tak więc może zachęcić początkujących tłumaczy, by byli bardziej odważni i kreatywni w swoich wyborach. Podczas warsztatów przeprowadzonych przez Varantolę wśród studentów powszechna była opinia, że dowody znajdujące się w korpusie ułatwiały tłumaczom podejmowanie podstawowych decyzji:

„Wyniki sprawiają, że tłumacze stają się mniej przywiązani do tekstu źródłowego oraz czują się o wiele pewniejsi podczas tłumaczenia w inny sposób niektórych wyrażeń tekstu źródłowego, jeśli czują, że decyzje są uzasadnione” (Varantola, 2003, strona 67).

Niebezpieczeństwo nadmiernego przetwarzania jest najprawdopodobniej większe podczas używania Translation Memory Tools (narzędzi pamięci tłumaczenia), które zachęcają tłumaczy do uciekania się do wcześniejszych rozwiązań i tym samym mogą ich zniechęcić do szukania nowych, kreatywnych rozwiązań oraz zmniejszyć ich świadomość dotyczącą neologizmów.

Friedbichler i Friedbichler (1997) oraz inni zwracają uwagę na fakt, że specjalistyczny język docelowy korpusów nie ma na celu zastąpienia innych pomocy. Raczej są one nieocenionym narzędziem źródłowym, które, w połączeniu z innymi środkami, zajmuje określoną pozycję w procesie tłumaczenia.

6. Plany na przyszłość

W moim zamierzeniu korpus turystyczny ma być korpusem otwartym, to znaczy, że teksty są ciągle dodawane (i niektóre mogą być usuwane) w celu odzwierciedlania ciągłego rozwoju pojęć i terminów z tej dziedziny.

Gotowe elektroniczne korpusy tekstów specjalistycznych występują rzadko, tłumacz powinien umieć stworzyć podobne samodzielnie. Wiosną 2005 roku zaprojektowałem interaktywny kurs internetowy, który nie tylko umożliwia praktyczne użycie różnych narzędzi analizy korpusu, ale również zawiera wskazówki dotyczące technicznych i prawnych aspektów zestawień korpusu. Kurs internetowy będzie dostępny dla studentów Savonlinna School of Translation Studies podczas roku akademickiego 2005-2006.