Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Jednak prawda może być po drugiej stronie – program słów kluczowych w kontekście (KWIC) często oferuje duże zestawienie możliwych kolokacji i wyrażeń, dzięki czemu może zachęcić początkujących tłumaczy do odważniejszych i bardziej kreatywnych wyborów. Rzeczywiście, powszechnym komentarzem wśród studentów uczestniczących w warsztatach, należących do przeprowadzonego przez Varantolę eksperymentu było stwierdzenie, że dane z korpusu ułatwiają tłumaczowi podjęcie radykalnych decyzji:

„Dzięki tym danym tłumacz staje się mniej zależny od materiałów źródłowych i czuje się pewniej, gdy jego tłumaczenie odbiega od sposobu wyrażania się w materiale źródłowym, jeżeli uważa, że takie zmiany są uzasadnione.” (Varantola, 2003 s.67)

Niebezpieczeństwo nadmiernego przekształcania jest prawdopodobnie większe, jeżeli chodzi o narzędzia pamięci tłumaczeniowej, które zachęcają tłumaczy do uciekania się do dawnych rozwiązań i w ten sposób mogą zniechęcić ich do szukania nowych, kreatywnych sposobów i zmniejszyć świadomość używania neologizmów.

Jak zauważyli Friedbichler i Friedbichler (1997) oraz inni, specjalistyczne korpusy językowe języka docelowego nie mogą zastąpić pomocy naukowych. Są one raczej bezcennymi narzędziami referencyjnymi, które – w połączeniu z innymi środkami – mają określone miejsce w procesie tłumaczenia. 

6. Plany na przyszłość

Głównym zamiarem jest utworzenie z korpusu tekstów turystycznych korpusu otwartego – monitorującego (open corpus), tj. teksty będą stale dodawane (a niektóre usuwane), żeby odzwierciedlić fakt ciągłych zmian zachodzących w pojęciach i terminach z tej dziedziny.

Gotowe specjalistyczne elektroniczne korpusy językowe są na razie bardzo rzadkie, dlatego tłumacze muszą nauczyć się je tworzyć. Wiosną 2005 r. zaprojektowałem interaktywny kurs internetowy, który nie tylko oferuje praktykę w używaniu różnych narzędzi do analizy korpusu, lecz również zawiera wskazówki dotyczące technicznego i prawnego aspektu jego sporządzania. Kurs internetowy będzie dostępny dla studentów szkoły dla tłumaczy Uniwersytetu Joensuu w Savonlinna podczas roku akademickiego 2005/2006.

Bibliografia

  • Ball, Catherine (1997). "Concordances and Corpora" (konsultacja on-line), http://www.georgetown.edu/faculty/ballc/corpora/tutorial1.html (konsultowano dn. 09.07.2005).
  • Bernardini, Silvia (2000). "Systematising serendipity: Proposals for concordancing large corpora with language learners." W pozycji: Lou Burnard and Tony McEnery (eds) Rethinking language pedagogy from a corpus perspective: Papers from the third international conference on teaching and language corpora. Frankfurt am Main: Peter Lang 183-190.
  • Bernardini, Silvia (2001). "Spoilt for choice”: A learner explores general language corpora". W pozycji: Guy Aston(ed) Learning with corpora. Houston (TX): Athelstan 220-249.Bowker, Lynne & Jennifer Pearson (2002). "Working with Specialize Language: a practical guide to using corpora". London: Routledge.
  • Friedbichler, Ingrid & Michael (1997). "The Potential of Domain-Specific Target-Language Corpora for the Translator's Workbench".: Corpus Use and Learning to Translate, Bertinoro, 14-15 listopada 1997.