Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

4.3 „Przypadkowe odkrycia”

Niektórzy naukowcy, jak np. Bernardini (2000, 2001) i Varantola (2003) pokazali, że korpusy językowe umożliwiają nieprzewidywalną, przypadkową naukę: użytkownik może zauważyć i zgłębić nieznane zastosowania konkordancera i przejść do korzystania z nich. Bowker & Pearson (2002 s. 200-202) pokazują, w jaki sposób techniki kreatywnego wyszukiwania, np. konkordancja ze zgodnymi z kontekstem wyszukiwanymi terminami, może zwiększyć prawdopodobieństwo „przypadkowego” znalezienia odpowiedniej informacji.

Jak zostało wcześniej pokazane, wyszukiwanie w korpusie słowa trails doprowadziło do nieoczekiwanego znalezienia przymiotnika groomed. Na ryc. 6 wyświetlacz typu KWIC przedstawia dalsze przykłady „nieznanych” informacji, które tłumacz może zdobyć podczas przeglądania okna słów kluczowych w kontekście. Te wiadomości mogą być odpowiednie dla aktualnego zadania tłumaczeniowego lub przydać się w przyszłych. Wersy 1, 2 i 14 zawierają odnośniki do dog musher i dog mushing, co może dać podstawy do dalszych rozważań; wersy 6, 17 i 21 odnoszą się do ice-fishing, podczas gdy wers 14 zachęca turystów do wędkowania przez otwór w lodzie (fish through a hole in ice) – dwa możliwe tłumaczenia fińskiego określenia pilkkiminen; w wersach 10 i 11 wymienia się wycieczki pojazdami terenowymi (ATV tours), w wersach 18 i 24 obserwowanie zorzy (Aurora viewing), w wersie 21 wyprawy w rakietach śnieżnych (snowshoeing), a w wersie 22 oświetlony tor dla panczenistów (illuminated skating loop).

Wszystkie powyższe terminy mogą prowadzić do dalszego badania przez obserwację w pełniejszym kontekście lub przez włączenie nowych wzorców wyszukiwania. Na przykład szukanie znaczenia terminu ATV szybko ujawni, że jest to szeroko używany skrót określenia All Terrain Vehicle (pojazd terenowy) – możliwy „kandydat” dla przetłumaczenia fińskiego wyrazu mönkijä, dla którego trudno jest znaleźć odpowiednik, używając tradycyjnych źródeł.

4.4 Struktury językowe


Giavoli i Zanettin (1997) zauważają, że korpus działa jako nieustanne źródło dodatkowego surowca i uważają, że największą korzyścią płynącą z używania korpusu języka docelowego jest fakt, iż proponują one wielowyrazowe struktury językowe przypominające klocki, które mogą być używane przez studentów do układania tekstów brzmiących w języku docelowym bardziej naturalnie. Według Gavioli i Zanettina osiągnięcie takiej naturalności jest prawdopodobnie największą korzyścią płynącą z używania korpusów w tłumaczeniu, szczególnie na język obcy.

Fińskie prospekty turystyczne zawierają często odniesienia do ruska-aika, okresu podczas jesieni, kiedy liście zmieniają kolor, tworząc piękne, zapierające dech krajobrazy. Tłumacz może podjąć decyzję, że pojęcie ruska zawiera ukrytą informację, którą należy wyrazić dokładniej dla odbiorców zagranicznych, stąd potrzebny jest pewien rodzaj opisu. Ryc. 7 pokazuje niektóre przykłady konkordancji utworzonej poprzez wyszukiwanie wyrazu autumn. Można by z nich wyłonić słowa i wyrażenia i włączyć je do własnego opisu tłumacza. Jeśli ktoś szukał wyrazu fall, amerykańskiego synonimu do autumn, mógł znaleźć również odniesienia do the fall foliage season, brilliant foliage in fall i stunning fall foliage.