Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

2. Korpusy językowe w edukacji tłumacza

W ostatnich latach wielu badaczy i instruktorów z dziedziny translatoryki proponowało włączenie analizy korpusowej do programu kształcenia tłumaczy, np.: „Metodologia zajmująca się tworzeniem korpusów językowych i pozyskiwaniem terminologii powinna być częścią programu nauczania, nie zaś przedmiotem dodatkowym, co powinno szczególnie skłaniać tłumaczy do korzystania z komputerowych narzędzi wspomagających tłumaczenie.” (Maia, 2003, s.52)

„Wiedza o tym, jak sporządzać korpusy językowe i ich używać jest istotną częścią nowoczesnych umiejętności translatorskich i dlatego powinna być zawarta w programach nauczania przyszłych profesjonalnych tłumaczy.” (Varantola, 2003, s.56)

Chociaż narzędzia do analizy korpusowej są w znacznym stopniu używane w celach badawczych, jednak wygląda na to, że, przynajmniej w edukacji tłumaczy w Finlandii, systematyczne stosowanie właściwych narzędzi tłumaczeniowych było do tej pory raczej niedoceniane. Wydaje się, że także wśród profesjonalistów korpusy elektroniczne nie są powszechnie używane. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że podczas kształcenia nie przedstawiono im możliwości narzędzi do analizy korpusowej lub też dostęp do gotowych korpusów językowych z dziedzin specjalistycznych jest zbyt mały. Z tego powodu Jääskeläinen i Mauranen (2004, s.53) proponują nie tylko włączenie zajęć z tworzenia i używania korpusów językowych do programu kształcenia tłumaczy na poziomie uniwersyteckim, lecz również oferowanie tego typu kursów w formie kształcenia ustawicznego dla tłumaczy profesjonalnych.

Mając to na uwadze, wiosną 2004 r. rozpocząłem sporządzanie korpusu językowego anglojęzycznych prospektów turystycznych, aby nauczyć studentów, w jaki sposób właściwe użycie elektronicznych korpusów tekstowych razem z narzędziami do analizy korpusowej może pomóc zarówno uczącym się, jak i profesjonalnym tłumaczom w tworzeniu tekstów na lepszym poziomie językowym poprzez poprawę jakości ich pacy oraz wydajności, zwłaszcza podczas tłumaczenia tekstów ze specjalistycznych dziedzin na język obcy. (W Finlandii wielu tłumaczy tekstów nieliterackich często dokonuje przekładu na język obcy).


3. Korpus tekstów turystycznych

Powodów do sporządzenia korpusu językowego prospektów turystycznych języka docelowego było kilka. Po pierwsze, w Finlandii jest duże zapotrzebowanie na tłumaczenie tekstów z dziedziny turystyki z fińskiego na angielski, nie tylko do różnego rodzaju katalogów, ale także stron internetowych. Po drugie, mam duże doświadczenie w tej dziedzinie, jako że wielokrotnie sprawdzałem pod względem językowym przekłady różnych profesjonalnych tłumaczy oraz tłumaczyłem nieco tekstów turystycznych z języka fińskiego na angielski. Po trzecie, wiele drukowanych prospektów turystycznych pojawia się w formacie PDF na stronach internetowych ich właścicieli i w ten sposób łatwo można przekonwertować je do formatu tekstu otwartego (zwykłego) wymaganego przez wiele narzędzi do analizy korpusowej. I w końcu, co ma też duże znaczenie, studenci wydają się zainteresowani tą dziedziną – prawdopodobnie dlatego, że podróżom i turystyce towarzyszy pewien prestiż i pojęcia te w porównaniu z wieloma innymi specjalistycznymi dziedzinami są stosunkowo łatwe do zrozumienia nawet dla laika.