Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

1.2. Struktura

Wielu czytelników nie zetknęło się do tej pory z konwencjonalną, teoretyczną analizą konceptu TE, dlatego też zostanie ona wprowadzona w drugim ustępie tego artykułu. Następnie w ustępie trzecim autorka zajmie się Trados’s WinAlign, narzędziem TM. W ustępie czwartym zostanie szczegółowo opracowana metodologia TE. Wśród omówionych elementów znajdują się tematy, metody opisowe, procedury nauczania oraz badania przeprowadzone za pomocą ankiety. Ustęp piąty dotyczy wyników badań przeprowadzonych za pomocą ankiety. Ustęp szósty zawiera rozważania na temat zastosowania wyników badań. W podsumowaniu zaakcentowano istotną funkcję zastosowania technologii TM jako pomocy w nauce konceptu TE. Oczekuje się, że badania przyniosą nowe zrozumienie wyłaniającej się dyscypliny tłumaczenia wspieranego komputerowo .

II. Koncept ekwiwalencji tłumaczenia

Koncept TE jako istotny element dyskusji w procesie tłumaczenia stał się jednym z najbardziej problematycznych i kontrowersyjnych obszarów badań. Liczni badacze, m.in. Eugene Nida (1964), Roman Jakobson (1959), John C. Catford (1965), Juliane House (1977), Peter Newmark (1988), Vinay and Darbelnet (1995) odnosili się do tematu TE, stosując podejście lingwistyczne bądź funkcjonalne. Ich wspólne podejście miało na celu ustalenie zasad TE i użycie przykładowych fragmentów tekstów dla ich poparcia. Innymi słowy, podczas badań nad TE przywiązywano większą uwagę do teorii niż do praktyki oraz kierowano się częściej przyjętymi normami niż dynamicznymi zasadami. Poniżej znajduje się podsumowanie najbardziej typowych cech.

2.1. Formy dychotomiczne TE

Wspomniani powyżej badacze translacji przejawiali tendencje do omawiania teorii TE w formie dychotomicznej. Catford wyróżnił analizę tekstu i analizę formy. Pierwsza odnosi się do „każdego tekstu lub części tekstu TL, o której stwierdzono, że jest ekwiwalentem danego tekstu lub części tekstu SL”, natomiast druga odnosi się do ”każdej kategorii TL (jednostka, klasa, struktura, element struktury itd.), o której można powiedzieć, że zajmuje to samo miejsce w ekonomii TL jak dana kategoria SL zajmowała w SL”.(1965:27). Teoria TE Catforda jest teorią czysto lingwistyczną i pomija czynniki pozalingwistyczne, które przyczyniają się do tworzenia funkcjonalnej ekwiwalencji pomiędzy tekstami SL i TL.

Eugene A. Nida także rozróżnił dwa typy ekwiwalencji, formalną i dynamiczną. Ekwiwalencja formalna „koncentruje się na wiadomości jako takiej, zarówno jeżeli chodzi o formę, jak i treść”(Nida, 1964:159). Natomiast „ekwiwalencja dynamiczna opiera się na efekcie ekwiwalencji, tzn. należy dążyć do tego, aby stosunek pomiędzy adresatem i wiadomością był taki sam jak pomiędzy adresatem początkowym a wiadomością SL”(Nida, 1964:159). Aby zobrazować ekwiwalencję dynamiczną, Nida cytował tłumaczenie „Listów do Rzymian” J.B. Philipsa 16:16, wyrażenie „pozdrowienie świętym pocałunkiem” było tłumaczone jako „przekazywanie serdecznego uścisku dłoni”(Bassnett, 1991:26). Dodatkowo zacytował przykład tłumaczenia Biblii dla odbiorców eskimoskich, gdzie zwrot „Baranek Boży” został przetłumaczony jako „Foka Boża”, ponieważ w kulturze Eskimosów baranek nie jest uznawany za symbol niewinności.

(http://akasaka.cool.ne.jp/kakeru3/naganuma2.html ).

Mimo, że Nida pokazał koncept TE za pomocą pozalingwistycznych, swoistych dla danej kultury czynników, jego teoria była niepełna, gdyż korzystał jedynie z przekładów Biblii, a nie z różnych rodzajów tekstów.