Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Tłumaczenie maszynowe w Europie i Ameryce Północnej - zastosowanie i perspektywy na przyszłość
John Hutchins

tłum.Karolina Cecuła

Źródło: http://ourworld.compuserve.com/homepages/wjhutchins/

 

Streszczenie: Ideą tłumaczenia maszynowego nie jest tworzenie konkurencji wobec tradycyjnej formy przekładu, lecz wykonanie szkicu tłumaczenia, który mógłby służyć jako podstawa do końcowej wersji przekładu, źródło informacji, czy też pomoc w komunikacji dla osób posługujących się odmiennymi językami. Tłumaczenie maszynowe (TM) obejmuje użycie, badanie i rozwój komputerowych narzędzi pomocy i systemów zarówno na potrzeby dużych korporacji, jak i użytkowników indywidualnych.

Słowa kluczowe: tłumaczenie maszynowe, Europa, Ameryka.

Wzrost znaczenia TM

Tradycyjnym sposobem wykorzystania TM jest przekład dokumentacji technicznej, np. dla przedsiębiorstw międzynarodowych. System wykonuje tłumaczenie, podając różnej jakości, „surową” wersję tekstu docelowego, która następnie musi być skorygowana (powtórnie zredagowana) przez tłumacza. Ponowna edycja tekstu wiąże się często z dużymi nakładami finansowymi. Pomyślnym i opłacalnym sposobem jest uprzednie opracowanie tekstów wyjściowych (zazwyczaj przez zastosowanie „uregulowanego” języka sterowanego) w celu zminimalizowania nieprawidłowości TM tekstu docelowego lub skrócenia procesu redagowania. Ostatnio coraz częściej powszechna (co widać na podstawie milionów stron tłumaczonych każdego roku) staje się integracja tłumaczenia z opracowaniem autorskim, wydrukiem i publikacją.

Chociaż oprogramowanie TM dla komputerów osobistych pojawiło się na rynku na początku lat 80., ceny utrzymywały się na dość niskim poziomie aż do połowy lat 90. Szacuje się, że obecnie w sprzedaży dostępnych jest ok. 1000 różnych pakietów TM (licząc każdą wersję językową osobno). Jakość takiego tłumaczenia nie jest wystarczająco dobra dla profesjonalistów, ale satysfakcjonująca dla przeciętnego użytkownika, np. gdy chce poznać sedno przetłumaczonego tekstu lub komunikować się z innymi osobami w ich języku ojczystym. Mimo nie najlepszej jakości, zapotrzebowanie na tego typu tłumaczenia jest nadal duże.

Zawodowi tłumacze, agencje oraz małe przedsiębiorstwa zajmujące się tłumaczeniami preferują narzędzia TM wspomagające proces tłumaczenia, a w szczególności jednostki pracy tłumacza, które często, ze względu na wyznacznikową część składową, określane są mianem systemów „translation memory”. Do najczęściej używanych narzędzi tego typu należą: Trados Translation Workbench, Transit, Déjà Vu, SDLX, MultiTrans, Logoport, LogiTerm, Wordfast oraz ProMemoria. Każdy z tych programów oferuje podobny zakres możliwości i funkcji: wielojęzyczne przetwarzanie tekstów w wielu oknach, rozpoznawanie terminologii, wyszukiwanie i zarządzanie, tworzenie i wykorzystanie pamięci tłumaczeniowych (dwujęzyczne zbiory uprzednio przetłumaczonych tekstów oraz ich oryginały), wspomaganie dla wszystkich europejskich i wielu azjatyckich języków, zarówno w tekstach wyjściowych, jak i docelowych. Ponadto, jeżeli istnieje taka potrzeba, jednostki pracy tłumacza, zapewniają dostęp do całkowicie zautomatyzowanych tłumaczeń.