Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Błędy w użyciu

Tłumaczenie jest zrozumiałe, z tym że tłumaczenie maszynowe produkuje znaczenie, nie dbając o jego użycie:

Oryginał: semble avoir balayé ces scrupules
Systran: seems to have swept these scruples
Reverso: seems to have swept (annihilated) these scruples
Tłumacz: seems to have swept away such scruples

Oryginał: qui n'est pas avec nous est avec les terroristes
Systran: which is not with us is with the terrorists
Reverso: which (who) is not with us is with the terrorists
Tłumacz: either you are with us or with the terrorists

Jak już wspomnieliśmy, tłumaczenie wykonane przez człowieka skupia się na języku docelowym, preferując odejście od języka docelowego, jeśli jest to konieczne, aby odtworzyć znaczenie. Na przykład tłumacz świadomie wybrał "the warmongering mood in Washington" jako lepsze tłumaczenie kontekstowe l'esprit guerrier qui souffle sur Washington w porównaniu z bardziej dosłownymi wersjami obserwowanymi w tłumaczeniach maszynowych. Ponieważ tłumaczenie maszynowe dąży do zrozumienia, a nie produkcji idealnego tekstu docelowego, należy stosować się do dwóch podstawowych reguł, aby móc jak najlepiej korzystać z programów.

Po pierwsze, musimy zauważyć, że pewne typy tekstów, takie jak np. poezja, nie nadają się do tłumaczenia maszynowego. Po drugie, należy poprawić tekst źródłowy, ponieważ nawet jedna litera może radykalnie zmienić znaczenie, jak w poniższym przykładzie: We shook hand przetłumaczony jest na "Nous avons secoué la main"; ale We shook hands staje się "Nous nous sommes serrés la main". Pominięcie literki s w tekście źródłowym wystarczyło, by tłumaczenie maszynowe stało się niezrozumiałe. Dodatkowo należy wspomnieć, że końcowe s w wyrazie serrés jest błędem, ponieważ program MT nie bierze pod uwagę subtelności gramatyki francuskiej, co do związku zgody w imiesłowie czasu przeszłego.


Tłumaczenie wspomagane komputerowo

W praktyce, tłumaczenie wspomagane komputerowo jest procesem złożonym, składającym się z określonych narzędzi i technologii łatwo przystosowujących się do potrzeb tłumacza, który uczestniczy w całym procesie, a nie jedynie na etapie dokonywania korekty. Komputer staje się stanowiskiem pracy, gdzie tłumacz ma dostęp do różnych tekstów, narzędzi i programów: np. jedno- i dwujęzykowych słowników, tekstów paralelnych, tekstów tłumaczonych w różnych językach źródłowych i docelowych oraz terminologicznych baz danych. Każdy tłumacz może stworzyć osobiste środowisko pracy i zmieniać je według potrzeb konkretnego zadania. W ten sposób tłumaczenie wspomagane komputerowo daje tłumaczowi bezpośrednią elastyczność i swobodę poruszania się, łącznie z bezpośrednim dostępem do zdumiewającego zakresu aktualnych informacji. Rezultatem jest niesamowita oszczędność czasu. Poniżej przedstawiamy najważniejsze narzędzia komputerowe, znajdujące się w miejscu pracy tłumacza, od najbardziej podstawowych do najbardziej złożonych.

Elektroniczne słowniki, glosariusze i terminologiczne bazy danych
Korzystanie ze słowników elektronicznych lub cyfrowych na komputerze, na pierwszy rzut oka nie różni się bardzo od używania słowników książkowych. Ich zalety stają się wkrótce jednak jasne. Wpisywanie słowa na komputerze i uzyskiwanie odpowiedzi zajmuje znacznie mniej czasu niż przeglądanie słownika książkowego; mamy bezpośredni dostęp do powiązanych danych, poprzez linki; możemy używać kilku słowników jednocześnie, pracując z rozmaitymi dokumentami. Słowniki elektroniczne są dostępne w kilku formach: jako oprogramowanie, które może zostać zainstalowane na komputerze; jako CD-ROM i, co najważniejsze, przez Internet. Przykładem jest wyszukiwarka Google, która zapewnia nam dostęp do olbrzymiego zasobu słowników jedno- i dwujęzykowych w wielu językach, czasem jednak trzeba się zarejestrować, jak w przypadku słownika Oxford English Dictionary. Słowniki internetowe pobierają dla nas materiały ze swojego korpusu, ponieważ nie są one zwykłym zbiorem pojedynczych wyrazów.