Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Strategia transferowa skupia się na pojęciu “poziom reprezentacyjny” i obejmuje trzy etapy. Etap analityczny opisuje językowo dokument źródłowy i używa słownika języka źródłowego. Etap transferowy przekształca wyniki etapu analitycznego i ustala odpowiedniki językowe i strukturalne pomiędzy dwoma językami. Używa dwujęzycznego słownika z języka źródłowego na docelowy. Etap generatywny produkuje dokument w języku docelowym na podstawie danych językowych języka źródłowego za pomocą słownika języka docelowego.


Strategia transferowa stworzona przez GETA (Groupe d'Etude pour la Traduction Automatique /Grupa Badawcza ds. Tłumaczenia Maszynowego) w Grenoble, Francja, prowadzona przez B. Vauquoisa, która zainspirowała inne projekty badawcze. Niektóre z nich, takie jak kanadyjski TAUMMÉTÉO i amerykański METAL, już działają. Inne są jeszcze w fazie eksperymentalnej, jak np. SUSY w Niemczech czy EUROTRA, będąca wspólnym projektem europejskim.


TAUM, skrót od Traduction Automatique de l'Université de Montréal (Tłumaczenie Maszynowe Uniwersytetu w Montrealu), został założony przez rząd kanadyjski w 1965. Działał w celu tłumaczenia prognoz pogody z języka angielskiego na francuski od 1977 i z francuskiego na angielski od 1989. Jako jeden z najstarszych istniejących skutecznych systemów, TAUMMÉTÉO przeprowadza zarówno analizę składniową, jak i semantyczną i jest skuteczny w 80%, ponieważ prognozy pogody są ograniczone językowo i ściśle określone. Pracuje na zaledwie 1.500 hasłach leksykalnych, z których wiele jest nazwami własnymi. Krótko mówiąc, wykonuje ograniczoną ilość powtarzających się zadań, tłumacząc teksty, które są bardzo ścisłe, z ograniczonym słownictwem (chociaż używa obszernego słownika) i podstawową składnią, a także istnieje tam idealne przeniesienie z jednej struktury na drugą.


Strategia języka osiowego opiera się na pomyśle stworzenia reprezentacji tekstu, niezależnej od żadnego konkretnego języka. Reprezentacja ta działa jako neutralna, uniwersalna, centralna oś, która różni się zarówno od języka źródłowego, jak i docelowego. W teorii, metoda ta redukuje proces tłumaczenia maszynowego do dwóch faz: analizy i generacji. Analiza tekstu źródłowego prowadzi do powstania reprezentacji pojęć, których zróżnicowane składniki łączone są przez moduł generatywny z ich odpowiednikami w języku docelowym. Badanie nad tą strategią jest związane ze sztuczną inteligencją i reprezentacją wiedzy. Systemy oparte na idei języka osiowego nie dążą do tłumaczenia bezpośredniego ale raczej przetwarzają tekst źródłowy na podstawie fundamentalnych informacji. Obecnie, strategie transferu i języka osiowego stwarzają największą ilość badań w dziedzinie tłumaczenia maszynowego. Jeśli chodzi o strategię języka osiowego, warto wspomnieć o holenderskim projekcie DLT (Distributed Language Translation), który trwał od 1985 do 1990 i który używał esperanto, jako języka osiowego, w tłumaczeniu 12 języków europejskich.

Należy powtórzyć, że jeżeli  systemy nie operują na ściśle określonej dziedzinie, tak jak dzieje się to w przypadku TAUM-MÉTÉO, tłumaczenie maszynowe w żadnym wypadku nie oferuje produktu skończonego. Jak powiedział Christian Boitet, dyrektor GETA (Grenoble), w wywiadzie dla magazynu Le français dans le monde Nr 314, w którym streszcza najważniejsze aspekty tłumaczenia maszynowego, pozwala ono tłumaczom skoncentrować się na wytwarzaniu tekstu wysokiej jakości. Być może termin „tłumaczenie maszynowe” nie jest odpowiednim terminem, gdyż maszyna kończy jedynie pierwszy etap procesu. Lepiej byłoby mówić tutaj o narzędziu, które wspomaga proces tłumaczenia niż o niezależnym systemie tłumaczeniowym. Poniżej przedstawiamy ostatnią klasyfikację niektórych programów MT opartych na wynikach uzyskanych z serii testów skupiających się na błędach i zrozumiałości w języku docelowym (Poudat, str. 51).

Charakterystyka adresu translatora

  • Alphaworks® www.alphaworks.ibm.com - tłumaczy z języka angielskiego na siedem języków; metoda transferowa 3
  • E-lingo® www.elingo.com -  dostęp do dwudziestu par językowych; metoda transferowa 2
  • Reverso® www.trans.voila.fr - dostęp do trzynastu par językowych; metoda transferowa 1
  • Systran® www.systransoft.com - dostęp do dwunastu par językowych; metoda transferu bezpośredniego 4
  • Transcend® www.freetranslation.com - dostęp do ośmiu par językowych; metoda transferu bezpośredniego 5