Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Główne wysiłki badawcze w tym okresie skoncentrowane były na podejściu interlingua, zwracając większą uwagę na składniowe aspekty projektów z Cambridge, Mediolanu i Leningradu. Między 1960 a 1971, grupa utworzona przez Bernarda Vauquois na Uniwersytecie w Grenoble rozwinęła system interlingua do tłumaczenia rosyjskich tekstów z zakresu matematyki i fizyki na francuski. Osiowy język CETA (Centre d'Etudes pour la Traduction Automatique) był formalizmem dla reprezentacji logicznych właściwości związków składniowych. Nie był to czysty system interlingua jako że nie dostarczał wyrażeń interlingua dla elementów leksykalnych; były one tłumaczone poprzez dwujęzykowy mechanizm transferowy. Wynikiem analizy składniowej była najpierw reprezentacja struktury zdania (niezależna od kontekstu), następnie dodawano relacje zależności, a na końcu reprezentację „języka osiowego” w postaci predykatów i argumentów. Po zastąpieniu leksemów języka docelowego (francuskiego), drzewo „języka osiowego” przekształcano na reprezentację zależności i następnie na strukturą zdaniową do generowania zdań francuskich.

Podobny model przyjęto w LRC w Teksasie w latach 70-tych, w systemie METAL: zdania były analizowane do „normalnych form”, zdaniowych struktur zależności bez leksykalnych elementów interlingua. Badania nad systemem interlingua prowadzone przez Mielczuka w Związku Radzieckim były bardziej ambitne. Jego znaczący model „tekstu sensownego” połączony był z podejściem zależności warstwowych (sześć warstw: fonematyczna, morfemiczna, składniowa powierzchniowa i głęboka, semantyczna) wraz z silnym naciskiem na leksykograficzne aspekty interlingua. W warstwie głębokich zależności składniowych wyszczególniono pięćdziesiąt uniwersalnych „funkcji leksykalnych” obejmujących związki paradygmatyczne (synonimy, antonimy, opozycje binarne (ang. fear: frighten) czasowniki i odpowiadające im rzeczowniki oznaczające wykonawcę czynności (ang. write: writer, prevent: obstacle, itd.), związki syntagmatyczne (czasowniki oznaczające początek kojarzone z rzeczownikami, ang. conference: open, war: break out; idiomatyczne przyczynowe, ang. compile: dictionary, lay: foundations, itp.). Pomimo emigracji do Kanady w 1976, idee Mielczuka w dalszym ciągu inspirowały rosyjskich badaczy MT aż do czasów obecnych otrzymując więcej uwagi niż gdziekolwiek indziej. Do połowy lat 70-tych jednakże przyszłość podejścia interlingua była wątpliwa. Zarówno LRC jak i CETA miały problemy, które przypisywano sztywności poziomów analizy (niepowodzenie na jednym z etapów oznaczało niepowodzenie w wytworzeniu materiału wyjściowego),  nieskuteczności analizatorów składniowych (zbyt wiele składowych analiz, które musiały być „filtrowane”) oraz w szczególności stratę informacji dotyczących form powierzchniowych materiału w języku źródłowym, który mógłby służyć do selekcji form języka docelowego i do konstrukcji dopuszczalnych struktur zdaniowych w języku docelowym. W rezultacie ogólnie przyjęto, że mniej wieloznaczny transfer daje lepsze perspektywy.

6. Systemy operacyjne i rynkowe, 1976-1989

W latach 80-tych, MT rozwinęło się gwałtownie na wielu płaszczyznach. Pojawiło się wiele nowych systemów operacyjnych, rozszerzył się rynek dla wszystkich rodzajów systemów MT, a badania poszły w różnych kierunkach. Ożywienie nastąpiło w następnej dekadzie po raporcie ALPAC. Systemy stawały się sprawne i przyciągały uwagę publiczną. Systemy z Georgetown działały od połowy lat 60-tych. Pojawiły się dwa systemy podjęzykowe – podobnie do Météo: w 1970 Institut Textile de France wprowadził system TITUS, wielojęzykowy system służący do tłumaczenia pisanych fragmentów w kontrolowanym języku, a w 1972 pojawił się CULT (Chiński Uniwersytet w Hong Kongu) służący do tłumaczenia tekstów matematycznych z chińskiego na angielski, system „tłumaczeń bezpośrednich” wymagający szeroko zakrojonej korekty. Większe znaczenie miały jednak instalacje systemu Systran do tłumaczeń rosyjsko-francuskich w 1970 przez US Air Force, oraz w 1976 przez Wspólnotę Europejską – do tłumaczeń angielsko-francuskich.