Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

W 1964 roku rządowi sponsorzy MT w Stanach Zjednoczonych utworzyli komitet automatycznego przetwarzania języka (Automatic Language Processing Advisory Committee, ALPAC), którego zadaniem było wyznacznie perspektyw. W słynnym raporcie z 1966 roku, stwierdzono, że MT było wolniejsze, mniej dokładne i dwa razy droższe od tłumaczenia wykonywanego przez człowieka oraz że „nie ma bezpośrednich lub przewidywalnych perspektyw związanych z użytecznymi tłumaczeniami maszynowymi”. Nie widziano potrzeby dalszych inwestycji w badania MT; w zamian zaproponowano rozwój maszynowych pomocy dla tłumaczy, takich jak automatyczne słowniki oraz ciągłe wsparcie dla podstawowych badań z zakresu językoznawstwa komputerowego. Aport ALPAC został powszechnie skrytykowany za ograniczoność, tendencyjność i krótkowzroczność. Prawdą jest, że nie dostrzegł na przykład tego, że korekta ręcznie wykonanych tłumaczeń jest zazwyczaj wysokiej jakości i niesłusznie krytykował MT za konieczność korekty materiału wyjściowego. Źle również oceniał ekonomiczność tłumaczeń w oparciu o komputery, a w rezultacie wsparcie bieżących podejść nie mogło mieć miejsca na dużą skalę. Raport ALPAC miał znaczący wpływ. Przyniósł on faktyczny koniec badań nad MT w USA w ciągu następnej dekady, a tłumaczenie mechaniczne postrzegano przez długi czas jako zupełne niepowodzenie.

5. Cicha dekada, 1967-1976

W Stanach Zjednoczonych skoncentrowano się przede wszystkim na angielskich tłumaczeniach rosyjskich materiałów naukowych i technicznych. W Kanadzie i Europie potrzeby były raczej inne. Dwukulturowa polityka kanadyjskiego rządu wywołała zapotrzebowanie na tłumaczenia angielsko-francuskie (w mniejszym stopniu francusko-angielskie) będące poza zdolnością produkcyjną rynku. Problemy z tłumaczeniem były w równym stopniu poważne w Europie, zwłaszcza we Wspólnocie Europejskiej, gdzie rosło zapotrzebowanie na tłumaczenia naukowe, techniczne, administracyjne dokumentacji prawnej z oraz na wszystkie języki państw Wspólnoty. Zainteresowanie MT przeniosło się ze Stanów Zjednoczonych do Kanady i Europy.

W Montrealu, w 1970 roku, rozpoczęto badania nad transferem składniowym w tłumaczeniach z angielskiego na francuski. Projekt TAUM (Traduction Automatique de l'Université de Montréal) miał dwa podstawowe osiągnięcia : po pierwsze, formalizm Q-systemów, komputerowy metajęzyk do manipulacji łańcuchami i drzewami oraz język programowania Prolog, powszechnie używany w przetwarzaniu języków naturalnych; po drugie, system Météo służący do tłumaczenia prognoz pogody. Zaprojektowany specjalnie dla ogranicznego zakresu słownictwa i ograniczonej składni raportów pogodowych, system Météo działał skutecznie od 1976 (chociaż od 1984 używano nowej wersji obsługiwanej przez inny język programowania GramR i pomyślanej przez Johna Chandioux, pierwotnego twórcę Météo). Podjęta przez TAUM próba powtórzenia sukcesu z użyciem innego podjęzyka z lotniczych podręczników nie powiodła się z powodu występowania skomplikowanych złożeń i wyrażeń (np. ang. hydraulic ground test stand pressure and return line filters), które nastręczyłyby problemów tłumaczom-ludziom bez odpowiedniej wiedzy. TAUM zakończył swoją działalność w 1981 roku.