Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

7. Badania od 1976 do 1989

Badania w połowie lat 70-tych miały trzy główne aspekty: pierwszy, rozwój zaawansowanych systemów transferowych budowanych na doświadczeniach z wcześniejszymi systemami interlingua; drugi to rozwój nowych rodzajów systemów interliga; trzeci zaś to badanie nowych technik i podejść związanych ze sztuczną inteligencją (ang. Artificial Intelligence).
Po niepowodzeniach związanych z systemem interlingua, grupa z Grenoble (GETA, Groupe d'Etudes pour la Traduction Automatique) rozpoczęła pracę nad systemem Ariane, który miał znaczący wpływ. Uważany za system transferowy „drugiej generacji” oparty na językoznawstwie, system Ariane miał wpływ na projekty powstałe na całym świecie w latach 80-tych. Warto zwrócić uwagę na jego elastyczność i modułowość, jego mocne przetworniki drzewkowe i pojęcia gramatyki statycznej i dynamicznej. Różne poziomy i rodzaje reprezentacji (zależność, struktura zdań, logika) były zawarte w pojedynczym kwalifikatorze drzewkowym i dlatego też zapewniały znaczną elastyczność w wielowarstwowych reprezentacjach transferowych. GETA była szczególnie znacząca dla zwiększenia współpracy międzynarodowej i szkoleń badaczy MT, zwłaszcza w południowo-wschodniej Azji. Ariane jako taki nie stał się systemem operacyjnym (mimo nadziei w połowie lat 80-tych związanych z jego udziałem we francuskim projekcie Calliope), a czynne badania nad systemem zostały zakończone pod koniec lat 80-tych. Był on dokładnie testowany przez B’VITAL i stał się częścią projektu Eurolang w latach 90-tych, podczas gdy grupa z Grenoble kontynuowała badania MT na innym polu (patrz sekcja 10 poniżej).

Mu – system stworzony na Uniwersytecie w Kioto przez Makoto Nagao był podobny do projektu GETA-Ariane. Znaczące cechy Mu to zastosowanie analizy gramatyki przypadków oraz zależności reprezentacji drzewkowych i rozwój środowiska programowania dla pisania gramatyki (GRADE). Badania z Kioto miały bardzo znaczący wpływ na późniejsze japońskie projekty badawcze MT i na wiele japońskich systemów rynkowych z lat 80-tych. Od 1986 roku prototyp badawczy został zmieniony i rozbudowany w system operacyjny dla potrzeb japońskiego Japońskiego Centrum Informacji Naukowej i Technologicznej do tłumaczenia tekstów z bazy streszczeń.

W 1967 roku rozpoczęły się badania eksperymentalne na Uniwersytecie w Saarbrücken (Niemcy). Od połowy lat 70-tych do późnych lat 80-tych grupa stworzyła SUSY (Saarbrücker Übersetzungssystem), wysoce modułowy wielojęzykowy system transferowy pokazujący zdumiewającą różnorodność technik językowych: reguł struktury zdań, gramatyki przypadków i ram wartościowości syntaktycznej, gramatyki zależności i różnorodności typów operacji: sterowanej regułami, słownictwem, tabelami, użyciem danych statystycznych, regułami pierwszeństwa, itp. Koncentrował się on głównie na dogłębnej analizie języków fleksyjnych, takich jak rosyjski i niemiecki, ale badano również wiele innych języków, zwłaszcza angielski. Pozostałe projekty dotyczyły francusko-niemieckiego systemu (ASCOF) wykorzystującego sieci semantyczne; rozwoju niemieckiego generatora (SEMSYN) do przetwarzania materiału wyjściowego z systemu Fujitsu ATLAS tak by móc tłumaczyć tytuły japońskich artykułów naukowych na niemiecki.

Jednym z najlepszych projektów z lat 80-tych był projekt Eurotra Wspólnot Europejskich. Celem było skonstruowanie zaawansowanego wielojęzykowego systemu transferowego dla wszystkich języków Wspólnoty. Jego ogólny projekt wiele zawdzięczał systemom GETA-Ariane i SUSY. Podobnie jak one, był to modułowy system transferowy oparty na językoznawstwie i przeznaczony do tłumaczeń wielojęzykowych o wysokiej, lecz nie doskonałej jakości. Projekt łączył informację leksykalną, logiczno-składniową i semantyczną w wielopoziomowy interfejs o wysokim stopniu abstrakcyjności.