Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

2. Techniki, strategie i metody tłumaczeniowe      

Strategie tłumaczeniowe przedstawione przez Nidę (1964) są następujące:

I.   Procedury techniczne:

A. analiza języka źródłowego i docelowego;

B. dokładna analiza tekstu w języku źródłowym przed rozpoczęciem tłumaczenia;

C. ocena semantycznych i syntaktycznych podobieństw. (str. 241-245)

II. Procedury organizacyjne

Ciągła i ponowna ewaluacja podejmowanych prób; zestawienie tekstu z innymi dostępnymi tłumaczeniami tej samej pracy wykonanymi przez innych tłumaczy i sprawdzenie, czy jest on komunikatywny. Obserwacja reakcji rodzimych użytkowników języka może nam pomóc poprawić zrozumienie i celność tłumaczenia. (str. 246-247)

Krings (2986: 18) określa strategię tłumaczenia jako „świadomy plan tłumacza rozwiązania konkretnego problemu w obszarze określonego zadania tłumaczeniowego”, natomiast Seguinot (1989) wierzy, że istnieją co najmniej trzy ogólnie przyjęte strategie używane przez tłumaczy: (I) tłumaczenie bez przerw tak długo, jak to możliwe; (II) natychmiastowe poprawianie pojawiających się błędów; (III) pozostawienie błędów jakościowych i stylistycznych do etapu korekty.

Co więcej, Loescher (1991: 8) twierdzi, że strategia tłumaczeniowa to „potencjalnie świadoma technika rozwiązująca problem napotkany przy tłumaczeniu tekstu lub jego fragmencie”. Według tej definicji, przy wyborze strategii używanych przez uczniów lub tłumaczy ważne jest pojęcie świadomości. Cohen (1998: 4) utrzymuje, że „to właśnie element świadomości odróżnia strategie od tych procesów, które nie są strategiczne.”

Dodatkowo, Bell (1998: 188) rozróżnia strategie globalne (zajmujące się całym tekstami) i lokalne (zajmujące się wybranymi fragmentami i twierdzi, że podział ten wynika z różnych rodzajów problemów tłumaczeniowych.

Venuti (1998: 188) zwraca uwagę na fakt, że strategie tłumaczeniowe “zawierają niezbędne czynności, takie jak wybór obcojęzycznego tekstu do tłumaczenia i opracowanie metody na jego przetłumaczenie”. Używa terminów ‘domesticating’ i ‘foreignizing’ odnoszących się do strategii tłumaczeniowych.

Jaaskelainen (1999: 71) definiuje strategię jako „zbiór kompetencji oraz procesów, które wspomagają przyswojenie, przechowanie i/lub wykorzystanie informacji.” Twierdzi również, że strategie są „z natury heurystyczne i elastyczne, a ich dostosowanie wymaga podjęcia decyzji uwarunkowanej celem wytyczonym przez tłumacza.”

Biorąc pod uwagę proces i wynik tłumaczenia, Jaaskelainen (2005) dzieli strategie na dwie główne kategorie: niektóre z nich zajmują się tym, co dzieje się z tekstem, podczas gdy inne tym, co dzieje się w samym procesie.