Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

6. Przyjęcie patentu Trojańskiego, 1939 i 1944

Z tego lub innego powodu propozycje Trojańskiego były ignorowane. Najwyraźniej zawiedziony brakiem zainteresowania władz pomysłem, w 1939 roku zwrócił się do Akademii Nauk ZSRR o pomoc w lingwistycznych aspektach urządzenia, a także, aby skonstruować eksperymentalny model . Jednak nie uzyskał wsparcia, na które liczył. Jak pisze Žirkov kilka lat później, „wynalazek spotkał się z głębokim sceptycyzmem językoznawców; uznany został za niepraktyczny i niepotrzebny” (Žirkov 1956). W ciągu kilku następnych lat nie podjęto żadnej decyzji, aż do spotkania w Instytucie Automatyki i Telemechaniki (Institut avtomatiki i telemexaniki) przy Akademii Nauk 31 lipca 1944, gdzie grupa wybitnych językoznawców i specjalistów w dziedzinie mechaniki i inżynierii elektrycznej omówiła ten problem. Inżynierowie wraz z językoznawcami doszli do porozumienia w kwestii odrzucenia samej możliwości tłumaczenia mechanicznego, „mówiąc o synonimach i minimalnych niuansach w znaczeniach”. Tak więc zaproponowany przez niego model maszyny do tłumaczenia nie powstał. Trojański był jednak w stanie zademonstrować tłumaczenie rosyjskiego zdania na język francuski:

Rešajuščie opyty mexaničeskogo perevoda, kotoryx my ožidali v tečenie dvux
mesjacev, osuščestvilis’ v Moskve segodnja v 4 č.30 m.

Zdanie zostało opatrzone „symbolami logicznymi”, które nie były oparte już na esperanto (z powodów politycznych wymienionych wyżej), lecz oznaczone za pomocą kodów numerycznych:

Rešajuščie 51 opyty 1-5 mexaničeskogo 551-6 perevoda 51-6…’, etc.

Rosyjskie słowa (tematy fleksyjne) zostały następnie zastąpione francuskimi ekwiwalentami, dając w rezultacie:

expériment 1-5 décisif 51 traduction 51-6 mécanique 551-6 que 091 nous 01 avons
02-1 attendus 02-1* pendant 0902-1 deux 068 mois 05068 ont 02-1 eu 2-1* lieu 2-
1** à 67 m-o-s-c-o-u- 67* aujourd’hui 68 à 67 quatre 68 heure 568 trente 68 minute
568 stop.

Na podstawie uzyskanego tekstu, edytor bezpośrednio dyktował osobie piszącej na maszynie następujące zdanie:
Les expériments décisifs de la traduction mécanique que nous avons attendus pendant
deux mois ont eu lieu à Moscou aujourd’hui à quatre heures trente minutes.

7. Późniejsze opracowania Trojańskiego, 1947

Po negatywnym odbiorze wynalazku przez członków Akademii, Trojański poświęcił kolejny rok na rozwój technicznych aspektów systemu oraz odpowiedź na krytykę (szczególnie ze strony językoznawców). Napisał długi artykuł, ukończony w roku 1947, poświęcony rozwojowi aspektów lingwistycznych jego pomysłów oraz demonstracji, jak prosta i oszczędna w czasie mogłaby być jego metoda w porównaniu z tłumaczeniem wykonywanym przez człowieka.

Artykuł w szczególności podkreślał korzyści związane z oszczędnością pracy i kosztów, płynącą z „podziału procesu tłumaczenia na trzy oddzielne operacje”: (1) operację „jednokierunkową” w obrębie jednego języka, polegającą na zastępowaniu oryginału formą „logicznej analizy składniowej” – przeprowadzaną przez osobę znającą tylko jeden język, (2) operację „dwukierunkową” w obrębie dwóch języków, dotyczącą zamiany logicznej formy w jednym języku na formę logiczną w drugim języku – przeprowadzaną przez jego maszynę, (3) operację „jednokierunkową” polegającą na zamianie formy logicznej na formę naturalną, tj. w pełni gramatyczną w języku ojczystym – przeprowadzoną przez osobę znającą tylko jeden język.

--
[8] Do tego czasu sam siebie nazywał Smirnovem-Trojańskim, z niewiadomego powodu przyjmując nazwisko żony. W literaturze, szczególnie zagranicznej, pisząc o nim, powoływano się często na to nazwisko.