Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

To „odkrycie” skłoniło Yehoshua Bar-Hillela, aby nazwać Trojańskiego „Charlesem Babbage’em tłumaczenia maszynowego” (Bar-Hillel 1960). Babbage skonstruował pierwszy kalkulator, używając technologii XIX w. i przekazał wskazówki na temat programowania, a Piotr Trojański (1894-1950) opisał, jak można skonstruować maszynę do tłumaczenia, używając elektromechanicznej technologii lat 30. i 40. Jego propozycje wykraczały daleko poza opis słownika mechanicznego, chociaż tego dotyczył sam patent. W innych dokumentach opisał, jak mogłyby przebiegać „procesy tłumaczenia” przy użyciu uniwersalnych symboli do kodowania i interpretowania funkcji gramatycznych.

Trojański urodził się w styczniu 1894 roku w licznej rodzinie pracownika kolejowego warsztatu naprawczego w Orenburgu na południowym Uralu. Po wielu trudnościach udało mu się rozpocząć studia w St. Petersburgu, lecz musiał je przerwać na skutek wybuchu pierwszej wojny światowej. Po wybuchu rewolucji październikowej w 1917 studiował w „Instytucie Czerwonych Profesorów”, stworzonym przez Lenina w 1921 roku. Głównym zadaniem instytutu było przygotowanie odpowiednio wykwalifikowanej (bez wątpienia politycznie akceptowanej) kadry do nauczania na wyższych uczelniach w dziedzinach ekonomii, filozofii i historii. Członkostwo Trojańskiego w instytucie świadczy o tym, że w tamtym czasie był komunistą. Później wykładał również w innych instytucjach szkolnictwa wyższego oraz brał udział w opracowaniu Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej.

 

 

Rys.2. Piotr Trojański (Bel’skaja i in. 1959)


Życiową ambicją Trojańskiego stało się jednak stworzenie maszyny tłumaczącej lub (jak określa ją tytuł patentu z roku 1933) „maszyny do selekcji i zapisu maszynowego słów podczas tłumaczenia z jednego języka na drugi lub kilku języków jednocześnie”. Nieco dziwny tytuł jest częściowo skutkiem tego, że wynalazek został sklasyfikowany przez biuro patentowe jako nowa metoda składu tekstów.

--

[6] Zbiór redagowany był przez trzech członków grupy zajmującej się MT w Instytucie Mechaniki Precyzyjnej i Technologii Komputerowej (Institut točnoj mexaniki i vyčislitel’noj texniki) przy Radzieckiej Akademii Nauk: I.K.Bel’skaja, L.N.Korolev and D.Ju.Panov. Teksty te nie zostały jednak przetłumaczone na język angielski, co sprawiło, że pionierskie osiągnięcia Trojańskiego pozostały niedocenione poza granicami Rosji. (Aby naprawić to zaniedbanie, przetłumaczone fragmenty i komentarze ze zbioru z roku 1959 zostały opublikowane przez Hutchinsa i Lovtskiego, 2000).