Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Zawsze będzie miejsce dla niezmechanizowanego rzemiosła:

Są rzemieślnicy, którzy bez maszyn, używając tylko narzędzi ręcznych, są w stanie stworzyć precyzyjne mechanizmy zegarka. Jednak staliby się obiektem drwin, gdyby odmówili konieczności użycia maszyn przy wyrobie zegarków.

Najwyraźniej Trojański wyobrażał sobie przyszłość, w której maszyny do tłumaczenia byłyby częścią codziennego życia.

W eseju z roku 1947 Trojański szczegółowo omówił i uzasadnił użycie „symboli logicznych”. Twierdził, że jego25 uniwersalnych międzynarodowych symboli logicznej analizy składniowej dla wszystkich języków użytych w różnych kombinacjach, których jest około stu, ...jest w stanie oddać bez wyjątku wszystkie związki i najmniejsze odcienie ludzkiej myśli wyrażonej słowami i pojęciami oraz zapewnić dokładne tłumaczenie ich na inny język bez zniekształcenia znaczeń.

Co więcej, przedstawił kolejny argument na korzyść uniwersalnej natury jego „logicznych symboli”: fakt, iż nie były one przywiązane do powierzchownych sekwencji syntaktycznych. Dlatego„uwolniły wyrażenie od sztywnego szyku zdania, dzięki drzemiącym w nich możliwościom”.

Do tej pory (1947) Trojański zupełnie odrzucił użycie pomocniczych słów esperanto i rzeczywiście pochodzenie jego symboli z tego języka nie jest wyraźnie zaznaczone [11], jednak osobom znającym język łatwo byłoby je rozpoznać na podstawie przykładowych tłumaczeń:

Le parti périt s’il commence à cacher ses erreurs
parti-o périr-as si il commencer-as cacher-i son-ajn l’erreur-ojn
-o pogibat’-as esli on načinat’-as skryvat’-i svoi-ajn ošibka-ojn
pogibaet esli ona načinaet skryvat’ svoi ošibki

Alternatywą dla użycia symboli jako sufiksów wg Trojańskiego może być zastosowanie „przypisów” jako skróconej formy reprezentacji:

Le1 parti1 périt2 s’3 il commence4 à5 cacher5 ses6 erreurs7; Le1 tableau1 du8 monde8
montre4 comment la1 matière1 se9 meut9, comment la1 matière1 pense4.
gdzie: 1-o, 2-ir-as, 3si, 4-er-as, 5-er-I, 6son-ajn, 7-r-ojn, 8de-o, 9se mouvoir-as
(Wynik przypomina wersję z roku 1944 (lub wcześniejszą), o której informuje Žirkov w 1956).

Pod wieloma względami „logiczna analiza składniowa” Trojańskiego przypomina podejścia interlingua do reprezentacji składniowej stosowane w późniejszych pracach nad MT, gdzie np. używane są przypadki semantyczne. Rzeczywiście komentarz Izabelli K. Bel’skoj, dołączony do tego artykułu w zbiorze z roku 1959, wskazuje na liczne analogie pomiędzy metodami Trojańskiego a stosowanymi przez pionierów MT w latach 50. [12].

Trojański odpowiedział również na zarzut, iż jego symbole są trudne w użyciu. Przeciwnie, twierdził, że analiza jego symboli byłaby łatwiejsza niż analiza składniowa, którą muszą wykonywać rosyjskie dzieci:
Jeżeli dopuszczalnym jest przeprowadzanie przez dzieci w szkole o wiele bardziej skomplikowanego rozkładu zdania... „poprzez nazywanie części mowy” i „części zdania”, to mój zapis logicznej analizy składniowej jest o wiele prostszy, w szczególności dla osób dorosłych umiejących pisać i czytać w swoim języku.

Rzeczywiście musiał uważać, że jest to proste, gdyż w pewnym miejscu artykułu stwierdza, iż
“sama logiczna analiza składniowa może zostać zautomatyzowana, jeżeli skonstruujemy specjalną maszynę, która z dokładnie wydrukowanymi tekstami zrobi to... co wykonywane jest w imię „logiki”.

--

[11] Warto zaznaczyć, że rosyjscy redaktorzy nie zwrócili uwagi w 1959 roku na pochodzenie symboli z języka esperanto, bez wątpienia z powodów politycznych.
[12] Więcej informacji znajduje się w Hutchins i Lovtskij (2000).