Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

W obu przypadkach chodziło o elektromechaniczne urządzenia, które mogły być użyte jako translatory. Wynalazek przedstawiony we Francji przez Georges’a Artsrouniego był uniwersalnym urządzeniem, które mogło służyć w połączeniu z dodatkową aparaturą jako mechaniczny słownik wielojęzyczny. Z kolei Rosjanin Trojański wynalazł również słownik mechaniczny używany przy tłumaczeniach wielojęzykowych, w swoich propozycjach jednak zrobił krok naprzód. Zaoferował kodowanie i interpretowanie funkcji gramatycznych za pomocą „uniwersalnych” symboli, a także przedstawił plan podstawowej konfiguracji całej „maszyny do tłumaczenia”.

2. Georges B. Artsrouni
22 lipca 1933 Georges Artsrouni uzyskał patent na, jak sam go nazywał, „mechaniczny mózg” (cerveau mécanique). Było to uniwersalne urządzenie mające wiele zastosowań. Artsrouni prawdopodobnie pracował nad wynalazkiem od 1929 roku, a ukończył go w 1932 (źródłem informacji o Artsrounim i jego urządzeniu jest artykuł Michaela Corbégo (1960), Amerykanina pracującego dla UNESCO, który spotkał Artsrouniego pod koniec jego życia).

tlumaczenia

Rys. 1. Urządzenie Artsrouniego (Corbé 1960) 

Georges Artsrouni był francuskim inżynierem armeńskiego pochodzenia. Studiował w St. Petersburgu. Jego „mechaniczny mózg” nie był pierwotnie kalkulatorem (w odróżnieniu od przodków komputerów z lat 50. zwanych często „elektronicznymi mózgami”), lecz uniwersalnym urządzeniem pamięciowym z możliwością wyszukiwania i drukowania przechowywanych informacji. Artsrouni sugerował, że urządzenie to może być stosowane do automatycznego wytwarzania rozkładów jazdy pociągów, książek telefonicznych, handlowych kodów telegraficznych, wyciągów bankowych, a nawet spisów antropometrycznych. Twierdzono, że urządzenie nadawało się do wykorzystania w kryptografii, do odszyfrowywania i zakodowywania wiadomości, a także do tłumaczenia [2] .

--

[1] Źródłem jest sprawozdanie z estońskiej gazety „Vaba Maa”, które zostało przedstawione po rosyjsku w 1962 w Tallinie na konferencji dotyczącej MT. Gazeta opisała, jak A.Vakher (Vaxer) zademonstrował wynaleziony przez siebie model tłumaczącej maszyny do pisania. Zaproponował on również stworzenie prototypu, jednak jak donoszą redaktorzy gazety, nie ukazało się więcej informacji na ten temat.

[2] Warto zaznaczyć, że Warren Weaver w słynnej nocie z lipca 1949 również stwierdził, iż metody kodowania i rozszyfrowywania mogą być stosowane w tłumaczeniu (Weaver 1949).