Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

 
W tym samym roku Panov włączył obszerniejszy szkic pomysłu Troyanskiiego w ogólny przegląd działalności Związku Radzieckiego napisany w języku angielskim (Panov, 1960b).

Publikacje sprawiły, iż badacze spoza Rosji dowiedzieli się o pracy Troyanskiiego i wraz z początkiem 1960 roku wspominano o nim regularnie jako ważnym pionierze tłumaczenia maszynowego w większości historycznych raportów związanych ze wspomnianą tematyką (np. Delavenay, 1959; Mounin, 1964; Zarechnak, 1979; Hutchins, 1986; Buchmann, 1987). Nie mniej jednak zbiór materiałów Troyanskiiego nie został przetłumaczony na angielski ani w całości, ani we fragmentach wskutek czego osiągnięcia Troyanskiiego nie zostały docenione poza Rosją. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie Troyanskiiego w jego własnych słowach ze znaczną liczbą przetłumaczonych fragmentów z publikacji z 1959 roku i z kilkoma naszymi komentarzami. Mamy nadzieję, że niniejszy artykuł będzie spóźnionym spełnieniem pragnienia wyrażonego przez Bar Hillel ponad 40 lat temu, “więcej powinno się mówić o tym Babbage`u tłumaczenia mechanicznego” (Bar-Hillel, 1960:126.).

Prawdziwa natura jego odkrycia jest czasami trudna do zrozumienia, częsciowo z powodu późniejszej nieznajomości elektromechanicznej aparatury dostępnej w latach 30. XX wieku, częściowo dlatego, że Troyanskii wynalazł nowe urządzenie i opisał je przy użyciu nietypowej terminologii, a także po części dlatego, iż nie był on językoznawcą i jego opis procesów lingwistycznych wykorzystanych w projekcie był wyrażony w specyficzny sposób. W poniższym artykule udostępniamy tłumaczenia ze zbioru z 1959 roku, w części 2.- fragment z przedmowy przekazujący informacje biograficzne o osobie Troyanskiiego, w części 3. - całość patentu w części 4. - tłumaczenie rozszerzonego opisu dołączonego przez Troyanskiiego do wniosku patentowego. Część 5. zawiera nasze własne obserwacje dotyczące patentu i pomysłów Troyanskiiego z roku 1933 oraz odtwarza losy jego projektów do połowy lat 40. (łącznie z fragmentem artykułu Zhirkova z 1956 roku). Część 6. zawiera obszerne tłumaczenia późniejszych myśli Troyanskiiego o nietechnicznych aspektach jego pomysłów, które zostały napisane przed rokiem 1947. Część 7. jest komentarzem do głównie lingwistycznych aspektów modelu Troyanskiiego i zawiera odniesienia oraz cytaty z wydanego w 1959 roku komentarza autorstwa Belskayi’a. W części 8. podsumowujemy późniejsze techniczne komentarze Panova i Koroleva. Na zakończenie w części 9. dodajemy kilka uwag końcowych.

W częściach 2., 3., 4. i 6. w nawiasach kwadratowych załączamy nasze komentarze edytorskie, rozwinięcia i wyjaśnienia w celu wyraźnego zaznaczenia, które części tekstów są tłumaczeniami ze zbioru z 1959 roku. Styl Troyanskiiego i prezentacja w rosyjskim oryginale jest często niezgrabny, używa on dla potrzeb swoich pomysłów własnych terminów oraz nowe uzusy językowe. Jednakże zdecydowaliśmy się pozostać wierni tak jak to tylko możliwe specyficznemu stylowi Troyanskiiego i nie przedstawić idiomatycznej, swobodnej interpretacji, która mogłaby nie korespondować z jego intencjami. Znaczna część tłumaczeń została przygotowana przez Evgenii Lovtskii.

2. NOTA BIOGRAFICZNA

Słowo wstępne od wydawców zawiera kilka zwięzłych informacji biograficznych. Petr Petrovich Troyanskii urodził się w styczniu 1894 roku w rodzinie pracownika zakładu naprawczego kolei w Orenburgu [Ural Południowy]. W rodzinie było 14 dzieci i życie było ciężkie. P. Troyanskii ukończył szkołę parafialną w Orenburgu i zdał egzaminy gimnazjalne bez uczęszczania na lekcje, następnie rozpoczął naukę w Państwowym Uniwersytecie w Sankt Petersburgu. Zarabiał na życie udzielając lekcji. I Wojna Światowa uniemożliwiła mu ukończenie studiów.