Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Zhirkov przypomniał, że w roku 1939 Petr Petrovich Troyanskii zwrócił się z propozycją do Akademii Nauk w sprawie tłumaczenia mechanicznego i zaproponował przedyskutowanie tego pomysłu z językoznawcami. Do roku 1944 prowadzone dyskusje były raczej bezowocne a kontakt z Troyanskiim urwany. Dalsze informacje o Troyanskiim pojawiły się niedługo potem w raporcie sporządzonym przez D.Y. Panova, A.A.Lyapunova oraz I.S. Mukhina na posiedzeniu plenarnym Akademii Nauk ZSRR na temat automatyzacji produkcji przemysłowej (15–20 październik 1956 r.).

W rzeczywistości idea automatyzacji tłumaczenia z jednego języka na drugi powstała pierwotnie jako pomysł ``mechanizacji pracochłonnego procesu`` – procesu sprawdzania w słowniku. W roku 1933 w Związku Radzieckim wydano P.P. Troyanskiiemu certyfikat autorski na słownik mechaniczny. (Panov et al., 1956:13-14).


Pisarze powtórzyli nagłówek z tytułem patentu Troyanskiiego (tj. jego “certyfikat autorski”) ale nie podali dalszych szczegółów. W roku 1957 Akademia Nauk powołała komitet w ramach swojego prezydium w celu zbadania pracy Troyanskiiego; w roku 1959 opublikowała książkę pt. ``Maszyna tłumaczeniowa P.P.Troyanskiiego: zbiór materiałów na temat maszyny do tłumaczenia z jednego języka na drugi przedstawionej przez P.P.Troyanskiiego w 1933 roku.” (Bel’skaya et al.,1959). Wydawcami byli wszyscy członkowie grupy badawczej MT przy Instytucie Mechaniki Precyzyjnen i Technologii Informatycznych w Moskwie (Институт точной механики и вычислительной техники АН СССР).

Ów tom dotyczący prac Troyanskiiego rozpoczyna się przedrukiem dokładnych opisów jego propozycji, które napisał przed rokiem 1947 (str. 5–27). Po przedruku następuje komentarz Izabelli K. Bel’skaya (str. 29–34) skoncentrowany na lingwistycznych aspektach pomysłu i ukazujący jak dalece Troyanskii uprzedzał idee wczesnych badań w zakresie MT na Zachodzie. Następnie wydawcy przedrukowali opis, który Troyanskii napisał na przełomie sierpnia i września 1933 roku w załączniku do jego wniosku patentowego (str. 35–39), ponadto oryginał patentu wraz z krótkim podsumowaniem (str. 39f). Część końcową stanowił obszerny komentarz Panova i Koroleva (str. 41–51) na temat technicznych aspektów zaproponowanego systemu, który zawiera fragmenty z rękopisów Troyanskiiego napisanych między rokiem 1933 a 1947, jak również reprodukcję rysunków stworzonych przez wynalazcę. Publikacja wykazała, że pomysły Troyanskiiego były dużo bardziej rozbudowane, niż wynikało to ze skąpych informacji z wcześniejszego artykułu.

Poza Rosją nazwisko Troyanskiiego było nieznane, aż do momentu pojawienia się streszczenia artykułu Zhirkova w Tłumaczeniu Mechanicznym (t. 3, nr 3 (1956), str. 91) oraz pojawienia się tłumaczeń publikacji rosyjskich. W roku 1958 pojawiło się francuskie tłumaczenie raportu z października 1956 roku (Panov i in., 1958) a w roku 1960 angielskie tłumaczenie drugiej edycji książki Panova (Panov, 1960a). Pierwsze rosyjskie wydanie nie zawierało wzmianki o Troyanskiim ale w drugim wydaniu rozszerzonym Panov dołączył kilka informacji o patencie Troyanskiiego z 1933 roku.

Patrząc chronologicznie zdaje się, że pierwsza próba mechanizacji tłumaczenia w pewnym stopniu miała miejsce w 1933 roku za sprawą P.P. Troyanskiiego. Zaproponował on konstrukcję “maszyny do selekcji i drukowania słów podczas tłumaczenia z jednego języka na drugi lub symultanicznie na kilka innych”.Za ten wynalazek P.P. Troyansky otrzymał certyfikat autorski ale w tym samym czasie nie udało mu się zrealizować projektu. Jest to zrozumiałe, ponieważ w tamtym czasie automatyczne systemy odpowiednie dla tego celu nie zostały stworzone (Panov, 1960a: 3).