Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

 
Nowoczesne systemy tłumaczeń
 
John Hutchins 
Uniwersytet East Anglia, Norwich NR4 7TJ, Anglia
 
tłum. Angelika Tołysz
 
Wprowadzenie

W ogólnym zarysie dostępności i użyteczności systemów translacji mechanicznej oraz narzędzi translacyjnych możemy wyróżnić trzy podstawowe rodzaje zadań tłumaczeniowych: upowszechnienie, asymilacja oraz wymiana informacji.

Pierwszym i zarazem najważniejszym wymaganiem, jakie musi spełnić program jest stworzenie tłumaczenia, które jakością odpowiadałoby tłumaczeniu wykonanemu przez człowieka, np. tłumaczenie, które nadawałoby się do publikacji na szerszą skalę, a nie jedynie do użytku w wewnętrznych strukturach firm czy organizacji.

Cel upowszechnienia został w pewien sposób osiągnięty w tłumaczeniu maszynowym już w latach 60. Jednakże systemy TM tworzą teksty, które w celu osiągnięcia pożądanej jakości muszą być edytowane i redagowane przez tłumaczy (ludzi).


Często korekta takiego tekstu jest niezbędna, aby system mógł stworzyć szkic tłumaczenia. Tłumaczony tekst może być również uprzednio skontrolowany pod kątem słownictwa i struktury zdania, co w rezultacie zmniejsza liczbę błędów popełnionych przez program.

Niektóre programy tłumaczą niewielką część tekstu, uwzględniając styl ich pisania, co eliminuje konieczność wykonywania pre- czy postedycji.
W ostatnich latach systemy TM zostały wzbogacone o nowe narzędzia translacyjne takie jak moduł zarządzania terminologią czy pamięć translacyjną połączone z opcją autoryzacji i publikacji.

Te zaawansowane technologicznie „narzędzia” są bardziej wydajne od tłumaczy (ludzi). Podczas gdy systemy TM tworzą tekst (tłumaczą, edytują, korygują), działając pod kontrolą komputera, tłumacze (ludzie), mając do dyspozycji własny warsztat, decydują o akceptacji bądź odrzuceniu tekstu.

Drugim najważniejszym zadaniem TM jest stworzenie tekstu docelowego w jak najkrótszym czasie, który zawierałby tylko najważniejsze informacje (styl jest w takim tłumaczeniu sprawą drugorzędną). Użycie systemów TM do celów asymilacyjnych było produktem ubocznym zastosowania systemów do celów upowszechniania, gdyż niektórzy użytkownicy poszukiwali jedynie najważniejszych informacji zawartych w tekście tłumaczonym maszynowo (np. drogą selekcji lub zbierania informacji). Użytkownicy tych tłumaczeń stwierdzili, iż preferują tłumaczenia gorszej jakości, ponieważ tylko one pozwalają uzyskać niezbędne informacje. Wraz z wejściem na rynek tańszych systemów TM dla komputerów osobistych, taki sposób tłumaczenia (zwany sumaryzacją) stał się niezwykle popularny.