Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Najnowocześniejsze systemy tłumaczeń dostępne na rynku w 2001 roku
 
John Hutchins
 
(Uniwersytet East Anglia, Norwich NR4 7TJ, Anglia)
 
 
tłum. Angelika Tołysz
 
 
 
 
Wprowadzenie

W ogólnym zarysie dostępności i użyteczności systemów translacji mechanicznej oraz narzędzi translacyjnych1 możemy wyróżnić trzy podstawowe rodzaje zadań tłumaczeniowych: upowszechnienie, asymilacja oraz wymiana informacji.

Pierwszym i zarazem najważniejszym wymaganiem, jakie musi spełnić program jest stworzenie tłumaczenia, które jakością odpowiadałoby tłumaczeniu wykonanemu przez człowieka, np. tłumaczenie, które nadawałoby się do publikacji na szerszą skalę, a nie jedynie do użytku w wewnętrznych strukturach firm czy organizacji.

Cel upowszechnienia został w pewien sposób osiągnięty w tłumaczeniu maszynowym już w latach 60. Jednakże systemy TM tworzą teksty, które w celu osiągnięcia pożądanej jakości muszą być edytowane i redagowane przez tłumaczy (ludzi).

Często korekta takiego tekstu jest niezbędna, aby system mógł stworzyć szkic tłumaczenia. Tłumaczony tekst może być również uprzednio skontrolowany pod kątem słownictwa i struktury zdania, co w rezultacie zmniejsza liczbę błędów popełnionych przez program.

Niektóre programy tłumaczą niewielką część tekstu, uwzględniając styl ich pisania, co eliminuje konieczność wykonywania pre- czy postedycji.

W ostatnich latach systemy TM zostały wzbogacone o nowe narzędzia translacyjne takie jak moduł zarządzania terminologią czy pamięć translacyjną połączone z opcją autoryzacji i publikacji.

Te zaawansowane technologicznie „narzędzia” są bardziej wydajne od tłumaczy (ludzi). Podczas gdy systemy TM tworzą tekst (tłumaczą, edytują, korygują), działając pod kontrolą komputera, tłumacze (ludzie), mając do dyspozycji własny warsztat, decydują o akceptacji bądź odrzuceniu tekstu.

Drugim najważniejszym zadaniem TM jest stworzenie tekstu docelowego w jak najkrótszym czasie, który zawierałby tylko najważniejsze informacje (styl jest w takim tłumaczeniu sprawą drugorzędną). Użycie systemów TM do celów asymilacyjnych było produktem ubocznym zastosowania systemów do celów upowszechniania, gdyż niektórzy użytkownicy poszukiwali jedynie najważniejszych informacji zawartych w tekście tłumaczonym maszynowo (np. drogą selekcji lub zbierania informacji). Użytkownicy tych tłumaczeń stwierdzili, iż preferują tłumaczenia gorszej jakości, ponieważ tylko one pozwalają uzyskać niezbędne informacje.

Wraz z wejściem na rynek tańszych systemów TM dla komputerów osobistych, taki sposób tłumaczenia (zwany sumaryzacją) stał się niezwykle popularny.

Tak wykonane tłumaczenie staje się doskonałym źródłem zsumaryzowanych danych wewnątrz systemu międzyjęzykowego.
 
 
 
 
---------- 
 
1Niniejsza wersja artykułu z kolekcji „Komputery i Translacja” (Amsterdam: John Benjamins, 2003) pod redakcją Harolda Somersa została ukończona w lipcu 2001 roku. Zawiera odniesienia do przykładowych systemów dostępnych w tamtym czasie, których nie zawarto w później opublikowanej wersji (edytowanej w lecie 2002), gdyż z powodu szybkich zmian jakie zachodzą w tej dziedzinie, wszystkie dane zawarte w tym artykule byłyby nieważne w momencie publikacji. Ta wersja została udostępniona w archiwach pod nazwą „state of the art” w 2001 roku.