Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Celem tego podejścia jest określenie tłumaczeń możliwych do sformalizowania. Aby zidentyfikować większość odpowiednich rozwiązań tłumaczeniowych, należy uciec się do kalkulacji częstotliwości występowania: im częstszy jest dany odpowiednik w tekstach tłumaczonych, tym bardziej uważa się go za rozwiązanie nieuniknione, natomiast im rzadziej występuje on w tłumaczeniu, tym bardziej uważa się go za marginalny.

Możemy na przykład wymienić pięć różnych sposobów na przetłumaczenie zdania „Wszyscy tłumacze kochają języki obce” na język arabski. Najczęstsze sformułowanie byłoby uznane za nieuniknione, bez względu na jego rzeczywistą jakość, ponieważ uznajemy, że jego powtarzanie się stanowi dowód na jego słuszność oraz prawdziwość. Celem nie jest ocena jakości tłumaczenia, ale raczej zwrócenie uwagi na użycie danych wyrażeń.

Tłumaczenie oparte na korpusie bazuje zatem na trzech zasadach, czy też głównych założeniach:

1)        Zasada immanencji: Każde dwa teksty tworzą te same złożone elementy znaczeniowe; analiza bada oba teksty, ale tylko jako swoje tłumaczenia; zasada ta nie opiera się na danych zewnętrznych, takich jak informacje słownikowe czy podręczniki gramatyczne.

 2)        Zasada budowy: Jedyne prawdziwe znaczenie istnieje poprzez i w związku między dwoma tekstami, szczególnie zgodność między jednostkami translacyjnymi; stąd analiza „bitekstów” polega na ustalaniu zgodnej sieci między różnymi elementami, która będzie stanowiła bazę dla tłumaczenia tekstu.

 3)        Zasada struktury: każde tłumaczenie respektuje zasady logiki dyskursywnej i gramatyki, to znaczy konkretne zasady lingwistyczne i podstawowe struktury. W zestawie jednostek o nazwie „tłumaczenia” są rożne poziomy zgodności, a każdy z nich rządzi się własną gramatyką.

Dlatego ogół translacji można analizować na trzech różnych poziomach:

1)        Poziom tłumaczeniowy: w przekładzie badamy zmiany, które oddają znaczenie tekstu źródłowego w tekście docelowym. Pod koniec procesu tłumaczenia, analizując, staramy się ponownie nakreślić kolejne, logicznie ze sobą połączone etapy, które oznaczają przemianę zdania na jego odpowiednik. Na każdym etapie dokładnie określamy związki między funkcjami niektórych z elementów wyrażeń, które określają znaczenie i tworzą przekształcenia.

 2)        Poziom dyskursywny: analiza obejmuje trzy działania: (a) identyfikowanie i klasyfikowanie sekwencji, czyli istotnych elementów w tekście; (b) przyporządkowanie odpowiedników dla każdego elementu w tekście w celu ustalenia, w jaki sposób dany element został przetłumaczony; (c) określenie, dlaczego elementy w danym tekście zostały przetłumaczone w taki, a nie inny sposób.

 3)        Poziom logiczno-semantyczny: jest to najbardziej abstrakcyjny poziom analizy. Funkcjonuje oparty na założeniu, że logiczne i znaczące formy stanowią podstawę tłumaczenia jakiejkolwiek mowy. Na tym poziomie analiza oznacza określanie logiki, która kieruje podstawowymi sformułowaniami jednostek tłumaczeniowych. W tym celu należy odnieść się do formalizacji i przedstawienia relacji wewnątrzzdaniowych i międzyzdaniowych.