Czytelnia / Technologie tłumaczeniowe

Niektórzy tłumacze mogą się zastanawiać: „po co być tak rygorystycznym, skoro znaczenie jest zrozumiałe i przekazane?” Tacy tłumacze jednak, pobłażliwi lub niedbali, nie będą wzorowi, ponieważ szukają dokładnego znaczenia i tłumaczenia nieuniknionego: tego, które prawdopodobnie będzie ulegać naturalnym przemianom języka. Jak zatem możemy osiągnąć ten cel przy takiej ilości wersji i interpretacji?

Według Peirce’a, znanego semiotyka, znaczenie interpretacji jest działaniem obejmującym współpracę trzech podmiotów: znaku (np. słowa róża), jego przedmiotu (prawdziwy, namacalny kwiat) i jego interpretantu (pojęcie czerwonego kwiatu). W definicji Peirce’a ważne jest to, że nie bierze ona pod uwagę tłumacza lub innego świadomego podmiotu.

Stąd, zgodnie z analizami Peirce’a i Eco, należy pamiętać, jak ważne jest rozróżnienie między systemem znaczeniowym (systemem znaków), a procesem komunikacji (wymagającym obecności tłumacza).

System znaczeniowy jest ciągiem elementów, a zasada kombinacyjna zarządza ustawieniem elementów pomiędzy nimi (jego składnia). Akceptowalne ciągi systemu syntaktycznego kojarzonego z innym systemem mogą być przenoszone z jednego języka do drugiego (np. w+o+d+a = woda = „przezroczysta ciecz, nadająca się do picia” jest możliwe do przeniesienia na jakikolwiek język świata bez potrzeby uciekania się do interpretacji).

W systemie semiotycznym każda treść może stać się nowym wyrażeniem możliwym do przetłumaczenia lub zinterpretowania za pomocą innego wyrażenia na inny język. Abdukcja jest rodzajem wnioskowania, które dąży do dokładnego zinterpretowania znaczenia danego wyrażenia i stworzenia zasady dotyczącej używania tego słowa i jego kontekstu.

Określanie szeregu słów spójnym ciągiem (jak np. tekst) oznacza znalezienie tekstualnego tematu, który mógłby stworzyć spójny związek między rożnymi danymi bez związku. Identyfikacja tematu tekstualnego jest przykładem abdukcji. Każdy tłumacz robi abdukcje, aby wybrać spośród wielu możliwych wersji tekstu. Kryterium oszczędności języka zmusza nas zawsze do wybierania najprostszej opcji wobec braku innych narzędzi wyboru.
 
Metodologia translacyjna oparta na korpusie

Metoda przyjęta tutaj jest charakterystyczna dla lingwistyki formalnej, ale proponowane tu podejście[8] bazuje na trzech założeniach lingwistyki opartej na korpusie:

Po pierwsze, wszystkie rozwiązania tłumaczeniowe juz istnieją w tłumaczonych tekstach.
Po drugie, wszystkie odpowiedniki stają się przedmiotem analizy i formalizacji.
Po trzecie, wszystkie formalizacje są systematyzowane i komputeryzowane.

To podejście znajduje zastosowanie przede wszystkim w tekstach specjalistycznych (z kontrolowanym lub zamkniętym zakresem słownictwa), ale także w tekstach ogólnych (ze słownictwem konotowanym i wieloznacznym). Pierwsza kategoria obejmuje przeważającą część literatury obecnie tłumaczonej, natomiast język literacki (czy też poezja) to aktualnie tylko niewielka część dyskursywnego użycia korpusów tekstualnych.